Stiglitz: Αισιόδοξος για το QE σε Ιαπωνία

Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης που ακολουθεί η Ιαπωνία θα είναι πιο αποτελεσματικό από αυτό των ΗΠΑ, επειδή θα συνδυαστεί με μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής, δήλωσε σε συνέντευξη του στο CNBC ο νομπελίστας οικονομολόγος, Joseph Stiglitz.

"Οι ΗΠΑ δεν τα πηγαίνουν και πολύ καλά. Ένας από τους λόγους που η ποσοτική χαλάρωση δεν είχε τα αναμενόμενα οφέλη είναι επειδή δεν έχουμε αντιμετωπίσει πλήρως τα προβλήματα στο χρηματοπιστωτικό μας τομέα. Με άλλα λόγια, οι αρτηρίες έχουν φράξει" ανέφερε ο κ. Stiglitz.

"Αυτό που έχει ενδιαφέρον για την κίνηση του Kuroda είναι πως αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης ατζέντας. Δεν είναι ανεξάρτητη. Εκτός από νομισματική πολιτική, χρησιμοποιούν και δημοσιονομική πολιτική και αυτό που ο πρωθυπουργός ονομάζει αναπτυξιακή πολιτική και εμείς διαρθρωτική πολιτική. Και είναι αυτά τα τρία μαζί που θα είναι αποτελεσματικά" υπογράμμισε.

"Στην Ιαπωνία, ένας από τους λόγους που τα πράγματα δεν πήγαν καλά για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι γιατί το χρηματοπιστωτικό τους σύστημα δεν λειτουργούσε καλά" ανέφερε ο κ. Stiglitz.

"Aλλά έχουν προχωρήσει λίγο πιο πέρα στην επιδιόρθωση του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος. Οπότε ένας λόγος που είμαι λίγο πιο αισιόδοξος ότι θα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο είναι αυτός. Ο άλλος είναι γιατί συνοδεύεται από ισχυρότερη δημοσιονομική δράση. Οι ΗΠΑ αντίθετα είναι σε φάση περιστολής" υπογράμμισε.

http://www.euro2day.gr/news/world/125/articles/769252/ArticleNewsWorld.aspx

____________________________________________

δεν είμαι σίγουρος εάν η ισχυρότερη δημοσιονομική βάση είναι η πραγματικότητα ή ευχή του Στίγκλιτζ

Ψήφος εμπιστοσύνης στα Abeconomics από Στίγκλιτς

Ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς τάχθηκε την Παρασκευή υπέρ της πολιτικής επιθετικής νομισματικής χαλάρωσης που προωθεί η Ιαπωνία.

"Η χαλαρή νομισματική πολιτική και η δημοσιονομική τόνωση είναι ότι ακριβώς χρειάζεται η Ιαπωνία την εποχή των ανταγωνιστικών υποτιμήσεων", ανέφερε την Παρασκευή ο κ. Στίγκλιτς σε συνέντευξη που έδωσε στο Τόκυο.

Ο ίδιος απηύθυνε έκκληση στις ΗΠΑ να ακολουθήσουν τα "Abeconomics", όπως έχει γίνει γνωστό το νέο οικονομικό σχέδιο της Ιαπωνίας.

"Αυτό που χρειαζόμαστε πραγματικά στις ΗΠΑ είναι τις επεκτατικές πολιτικές που φέρνουν τα Abeconomis στην Ιαπωνία" δήλωσε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι από τη στιγμή που οι ΗΠΑ οδηγούν το δολάριο σε υποτίμηση, οι άλλες χώρες είναι αναγκασμένες να ακολουθήσουν.

"Οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί ενεργά στην υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας μέσω ποσοτικής χαλάρωσης. Δεν χρησιμοποιούν αυτές τις λέξεις. Ισχυρίζονται ότι το κάνουν για εγχώριους λόγους" σημείωσε σύμφωνα με τη WSJ ο κ. Στίγκλιτς.

"Οι ΗΠΑ θα αρνιούνταν ότι εμπλέκονται σε ανταγωνιστικές υποτιμήσεις. Λένε ότι είναι μια τυχαία συνέπεια. Αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα από τα μεγάλα κανάλια μέσω του οποίου η νομισματική πολιτική τονώνει την οικονομία των ΗΠΑ" τόνισε.

http://www.euro2day.gr/news/world/125/articles/765509/ArticleNewsWorld.aspx

Ο Στίγκλιτζ, πίσω από το οικονομικό πρόγραμμα Γκρίλο

Το κονκλάβιο των νεοεκλεγέντων βουλευτών και γερουσιαστών του Κινήματος Πέντε Αστέρων ξεκίνησε τις συνεδριάσεις του στη Ρώμη. Από την Κυριακή, οι 163 νέοι βουλευτές και γερουσιαστές κλείστηκαν στο ξενοδοχείο του Αγίου Ιωάννη κοντά στο Κολοσσαίο. Επισήμως, όπως δήλωσε ο γερουσιαστής Βιτόριο Κρίμι στην εφημερίδα Les Echos, πρόκειται για προπαρασκευαστική συζήτηση στην οποία δεν θα θιγούν η μετεκλογική στρατηγική και το πρόγραμμα του κόμματος. Ομως, όλα τα βλέμματα συγκλίνουν στο οικονομικό πρόγραμμα του Κινήματος του Γκρίλο, το οποίο καταρτίζεται με ταχύτατους ρυθμούς. Στο μανιφέστο του Κινήματος περιλαμβάνεται μόλις μιάμιση σελίδα για την οικονομία, αλλά η κρισιμότητα των περιστάσεων δεν αφήνει αμφιβολίες πως οι σχετικές συζητήσεις είναι εκτενέστερες.
«Για να περάσουμε από τη διαμαρτυρία στην πρόταση, το πρώτο βήμα είναι να στρωθούμε στη μελέτη», είπε στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα» ο 55χρονος οικονομολόγος και καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Ανκόνας, Μάριο Γκαλεγκάτι. «Υπό αυτό το πρίσμα, οργανώνουμε ομάδα κρούσης αποτελούμενη από πανεπιστημιακούς, οι οποίοι θα παραδίδουν διαλέξεις στους νεοεκλεγέντες». Ο Γκαλεγκάτι είπε ότι μεταξύ των οικονομολόγων που θα προσφέρουν τη βοήθειά τους περιλαμβάνονται ο Μπρους Γκρίνγουαλντ του Πανεπιστημίου Κολούμπια και ο Γάλλος Ζαν-Πολ Φιτουσί.
Ο εμπνευστής Ομως, ο πραγματικός εμπνευστής του οικονομικού προγράμματος του Κινήματος δεν είναι άλλος από τον νομπελίστα οικονομολόγο του Πανεπιστημίου Κολούμπια Τζότζεφ Στίγκλιτζ, του οποίου στενός συνεργάτης είναι ο Γκρίνγουαλντ. Τρία χρόνια αφότου έλαβε μέρος στο «οικονομικό Γούντστοκ» που συγκάλεσε ο Γκρίλο στην Τσεζένα το 2010, ο Γκρίνγουαλντ δημοσίευσε άρθρο από κοινού με τον Γκαλεγκάτι, με θέμα την «οικονομική φιλοσοφία του Κινήματος Πέντε Αστέρων».
Ο Στίγκλιτζ, επιφανής πολέμιος των πολιτικών λιτότητας, συνομιλεί εδώ και χρόνια με τον Μπέπε Γκρίλο. «Για το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου, η παγκοσμιοποίηση όπως λειτουργεί μοιάζει με συμφωνία με τον διάβολο», έγραψε ο συγγραφέας του Make Globalization Work σε μήνυμα που δημοσιεύθηκε στο μπλογκ του Κινήματος. «Πρέπει να κάνουμε την παγκοσμιοποίηση να λειτουργήσει προς όφελος όχι μόνο των πλούσιων και των ισχυρών, αλλά του καθενός».
Πέρα από την καθιέρωση «εισοδήματος πολίτη» για όλους, μέτρο που θα κόστιζε 20 έως 30 δισ. ευρώ, το οικονομικό πρόγραμμα υποστηρίζει τη μείωση του δημοσίου χρέους μέσω περικοπών στη σπατάλη και της προσφυγής στις νέες τεχνολογίες, ώστε οι πολίτες να έχουν πρόσβαση στις πληροφορίες και στις υπηρεσίες χωρίς να απαιτούνται μεσάζοντες. Προβλέπει επίσης την κατάργηση των αμοιβών των στελεχών με stock options, την απαγόρευση της λειτουργίας εταιρειών holding και την απαγόρευση συμμετοχής των τραπεζών σε εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις. Το «εγγυημένο εισόδημα του πολίτη» υποκαθιστά το επίδομα ανεργίας, που καταργείται.
Δημοψήφισμα και μέτρα Ο Γκρίλο υποστηρίζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την παραμονή της Ιταλίας στο ευρώ, χωρίς να περιγράφει στο πρόγραμμα τις απόψεις του για το θέμα. Ασπάζεται επίσης τη λήψη «άμεσων μέτρων για την αναζωογόνηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, σύμφωνα με το γαλλικό πρότυπο». Επίσης, υποστηρίζει την «αποκατάσταση της χρηματοδότησης των δημοσίων σχολείων και νοσοκομείων με την περικοπή άχρηστων έργων υποδομής, όπως το τρένο υψηλής ταχύτητας TAV». Τέλος, δεν διευκρινίζει τις θέσεις του σχετικά με τη βιομηχανική πολιτική ή τον ρόλο του κράτους και της φορολογίας στην άσκηση πολιτικής.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_1_06/03/2013_513369

Στίγκλιτς: Τι θέλουν να πουν οι Ιταλοί

«Το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών θα έπρεπε να έχει στείλει ένα σαφές μήνυμα στους ηγέτες της Ευρώπης: οι ψηφοφόροι απορρίπτουν την πολιτική της λιτότητας που τους έχουν επιβάλει», λέει σε άρθρο του ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς.

«Το πρόγραμμα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, όσο ιδεαλιστικό και αν ήταν, διευθυνόταν πάντοτε από την κορυφή προς την βάση. Αλλά είναι εντελώς άλλο πράγμα να ενθαρρύνεις τεχνοκράτες να κυβερνούν χώρες, παρακάμπτοντας κατά τα φαινόμενα τις δημοκρατικές διαδικασίες, και άλλο να επιβάλεις πολιτικές που οδηγούν σε γενικευμένη φτώχεια», γράφει ο Στίγκλιτς.

«Η υπεραπλουστευτική διάγνωση για τα δεινά της Ευρώπης - ότι οι χώρες της κρίσης ζούσαν πέρα από τις δυνατότητές τους - είναι σαφώς, τουλάχιστον εν μέρει, λανθασμένη. Η Ισπανία και η Ιρλανδία είχαν δημοσιονομικά πλεονάσματα, και χαμηλό χρέος ως προς το ΑΕΠ πριν από την κρίση. Αν η Ελλάδα ήταν το μόνο πρόβλημα, η Ευρώπη θα το είχε χειριστεί με ευκολία. Οι ευρωπαίοι ηγέτες αναγνωρίζουν ότι, χωρίς ανάπτυξη, το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται, και ότι η λιτότητα από μόνη της είναι μια στρατηγική κατά της ανάπτυξης. Και όμως, πέρασαν χρόνια χωρίς να πέσει στο τραπέζι μια στρατηγική για την ανάπτυξη, αν και τα συστατικά της είναι γνωστά: πολιτικές που θα αντισταθμίζουν τις εσωτερικές ανισορροπίες της Ευρώπης και το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Γερμανίας. Αυτό σημαίνει αυξήσεις μισθών στην Γερμανία και βιομηχανικές πολιτικές που θα προωθούν τις εξαγωγές και την παραγωγικότητα στις περιφερειακές οικονομίες της Ευρώπης», συνεχίζει ο Στίγκλιτς.

«Αυτό που δεν θα έχει αποτελέσματα, τουλάχιστον για τις περισσότερες από τις χώρες της ευρωζώνης, είναι η εσωτερική υποτίμηση - δηλαδή η μείωση μισθών και τιμών - επειδή κάτι τέτοιο αυξάνει το χρέος για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις, και τις κυβερνήσεις (των οποίων τα χρέη είναι σε συντριπτικό ποσοστό σε ευρώ). Η εσωτερική υποτίμηση, σε συνδυασμό με την λιτότητα και  την κοινή αγορά (που διευκολύνει την φυγή κεφαλαίων και την αιμορραγία των τραπεζικών συστημάτων) είναι ένας τοξικός συνδυασμός», τονίζει.

«Η ευρωπαϊκή ενοποίηση ήταν, και είναι, μια μεγάλη πολιτική ιδέα. Εχει τις δυνατότητες να προωθήσει και την ευημερία και την ειρήνη. Αλλά αντί να ενισχύσει την αλληλεγγύη εντός της Ευρώπης, σπέρνει την διχόνοια μέσα και ανάμεσα στις χώρες. Οι ηγέτες της Ευρώπης ορκίζονται επανειλημμένως να κάνουν ό,τι είναι αναγκαίο για να σώσουν το ευρώ. Η υπόσχεση του προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι να κάνει «ό,τι χρειαστεί» πέτυχε να προσφέρει μια προσωρινή ηρεμία. Αλλά η Γερμανία έχει αρνηθεί συστηματικά κάθε πολιτική που θα έδινε μια μακροπρόθεσμη λύση. Φαίνεται ότι οι Γερμανοί θα κάνουν τα πάντα εκτός από ό,τι είναι αναγκαίο», προσθέτει ο καταξιωμένος οικονομολόγος.

Και καταλήγει: «Ναι, η Ευρώπη έχει ανάγκη από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, όπως επιμένουν οι υπέρμαχοι της λιτότητας. Αλλά οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στις θεσμικές διευθετήσεις της ευρωζώνης, και όχι οι μεταρρυθμίσεις στο εσωτερικό των κρατών, είναι εκείνες που θα έχουν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα.

Η Οικονομική και Νομισματική Ενωση της ΕΕ ήταν ένα μέσο για την επίτευξη ενός σκοπού, όχι αυτοσκοπός. Οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι φαίνεται ότι έχουν αναγνωρίσει πως, υπό τις τρέχουσες διευθετήσεις, το ευρώ υπονομεύει ακριβώς τους σκοπούς για τους οποίους υποτίθεται ότι δημιουργήθηκε. Αυτή είναι η απλή αλήθεια την οποία δεν έχουν αντιληφθεί ακόμα οι ηγέτες της Ευρώπης».

 

http://www.tovima.gr/world/article/?aid=501270

το αμερικανικό όνειρο στο 2013

Το 1% των Αμερικανών, το μικρότερο αλλά πλουσιότερο ποσοστό του πληθυσμού, κατέχει  σήμερα το 25% του πλούτου της χώρας και πρέπει να γίνουν ενέργειες ώστε να ενισχυθεί η ισότητα, σύμφωνα με τον νομπελίστα οικονομολόγο Τζόζεφ Στίγκλιτζ.

Σε τηλεοπτική συνέντευξη στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, ο κ. Στίγκλιτζ ανέφερε ότι από το 1980 οι πλέον ευκατάστατοι αμερικανοί έχουν δει να διπλασιάζεται ο πλούτος τους ενώ αντίθετα το επίπεδο του μέσου εισοδήματος δεν έχει μεταβληθεί από το 1990.

Ο αμερικανός οικονομολόγος επισήμανε την ανάγκη περισσότερων εκπαιδευτικών ευκαιριών για το μη προνομιούχο 50% των Αμερικανών, υψηλότερους ελάχιστους μισθούς και συλλογικές διαπραγματεύσεις στον εργασιακό χώρο .

«Η Αμερική θέλει να σκέφτεται τον εαυτό της ως μια χώρα της ισότητας και των ευκαιριών, το λεγόμενο αμερικανικό όνειρο είναι πολύ βαθιά αίσθηση της ταυτότητάς μας. Τα στατιστικά δείχνουν άλλα» δήλωσε χαρακτηριστικά.

http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=494826

Stiglitz: η Ευρώπη ο πραγματικός κίνδυνος του 2013

Η Ευρώπη αντιπροσωπεύει τον κύριο κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομία το 2013, εκτιμά ο Αμερικανός οικονομολόγος Joseph Stiglitz σε άρθρο του που δημοσιεύεται σήμερα στην εφημερίδα Handelsblatt.

"Ο πραγματικός κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία βρίσκεται στην Ευρώπη", γράφει αναφερόμενος στις οικονομικές δυσχέρειες της Ισπανίας και της Ελλάδας. "Οι χώρες αυτές βρίσκονται σε ύφεση από την οποία δεν εμφανίζεται κανένα σημείο εξόδου", διευκρινίζει.

Για την έξοδο από την κρίση που πλήττει την ευρωζώνη εδώ και πολλούς μήνες, ο Αμερικανός νομπελίστας απορρίπτει την ιδέα του δημοσιονομικού συμφώνου, το οποίο "δεν αποτελεί λύση", ενώ η επαναγορά κρατικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν μπορεί κατά την άποψή του, παρά να είναι "προσωρινό καταπραϋντικό".

"Εάν η ΕΚΤ καθιστά τη συνέχιση της εφαρμογής πολιτικών λιτότητας όρο χρηματοδότησης, θα έχει ως μόνη συνέπεια την επιδείνωση της κατάστασης του ασθενούς", σύμφωνα με τον Joseph Stiglitz. Για το έτος 2013, ο Αμερικανός οικονομολόγος δεν αποκλείει νέα αναταραχή στην ευρωζώνη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

http://www.capital.gr/news.asp?id=1698661

_________________________________________________________

βασικά πράγματα

 

ακόμη και η παραμονή στο ευρώ θα έχει μεγάλο κόστος

Αυστηρή κριτική στην πολιτική λιτότητας που εφαρμόζεται στην Ευρώπη και βυθίζει τη Γηραιά ήπειρο στην ύφεση, ασκεί σε συνέντευξή του στην «Κ», ο διάσημος Αμερικανός οικονομολόγος, Τζόζεφ Στίγκλιτζ, ο οποίος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι «εάν η Ευρώπη δεν αλλάξει πορεία, ακόμη και η παραμονή στο ευρώ θα έχει μεγάλο κόστος».
Ο βραβευμένος με το Νομπέλ Οικονομίας καθηγητής του πανεπιστημίου Κολούμπια περιγράφει ως αναγκαίο το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, σημειώνοντας ότι αυτό θα πρέπει να καλύπτει όχι μόνο τον επίσημο τομέα, αλλά και τους ιδιώτες πιστωτές, ενώ υπογραμμίζει ότι η αναδιάρθρωση πρέπει να είναι μεγάλη, γιατί αλλιώς δεν θα είναι αποτελεσματική.
Χαρακτηρίζει ως «ευπρόσδεκτη» την αλλαγή στάσης της Αγκελα Μέρκελ έναντι της Ελλάδας, αλλά σπεύδει να επισημάνει ότι θα πρέπει «να υπάρξει και αλλαγή πολιτικής» προς αναπτυξιακά μέτρα που θα επιτρέψουν όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη να εξέλθει από την κρίση που βιώνει.
Εκτιμά, δε, ότι οι σημερινοί μηχανισμοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν είναι βιώσιμοι, και δηλώνει ότι «θα πρέπει να υπάρξει είτε περισσότερη είτε λιγότερη Ευρώπη».
Παγκοσμιοποίηση
Ο κ. Στίγκλιτζ, που διετέλεσε αντιπρόεδρος και επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας (1997-2000) και Πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Συμβούλων του Λευκού Οίκου στην κυβέρνηση Κλίντον (1995-1997), έχει γίνει παγκόσμια γνωστός για τις ενστάσεις του στον τρόπο με τον οποίο η διεθνής κοινότητα διαχειρίζεται την παγκοσμιοποίηση, και την κριτική που ασκεί στους «φονταμενταλιστές της ελεύθερης αγοράς» και σε διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Για το τελευταίο, μάλιστα, τονίζει στην «Κ» ότι στο παρελθόν οι προβλέψεις του για την ανάπτυξη υπήρξαν υπερβολικά αισιόδοξες, με αποτέλεσμα να προκρίνονται περιορισμένες αναδιαρθρώσεις που αποδεικνύονταν αναποτελεσματικές.
Από τους πιο γνωστούς φιλελεύθερους οικονομολόγους και πολέμιος των συντηρητικών πολιτικών, ο Στίγκλιτζ επισημαίνει στο τελευταίο του βιβλίο, «Το Τίμημα της Ανισότητας», ότι «υπάρχουν κάποιες στιγμές στην ιστορία όπου οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ξεσηκώνονται, για να πουν ότι κάτι δεν πάει καλά, για να ζητήσουν αλλαγές».
Σημειώνει, δε, ότι η ανισότητα θέτει «σε κίνδυνο τη δημοκρατία», γι' αυτό «πρέπει να τη μετριάσουμε», και επικρίνει την αντίδραση της Ευρώπης στην κρίση χρέους λέγοντας ότι έφερε πρώτα την Ελλάδα, έπειτα την Ιρλανδία και την Πορτογαλία, και αργότερα την Ισπανία και την Ιταλία, αντιμέτωπες με μη βιώσιμα επιτόκια.
Ειδικότερα για την Ελλάδα αναφέρει ότι τη στιγμή που χρειαζόταν μια βαθιά αναδιάρθρωση του χρέους της, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επέμενε να γίνει αυτή σε εθελοντική βάση «και φάνηκε να θέτει τα συμφέροντα των τραπεζών πάνω από τα συμφέροντα του ελληνικού λαού».


- Πώς θα περιγράφατε τα δυόμισι χρόνια κρίσης που βιώνουν η Ελλάδα και η Ευρωζώνη;
- Η κρίση της Ευρωζώνης αντικατοπτρίζει βασικές αδυναμίες στους θεσμικούς μηχανισμούς της και μια εσφαλμένη διάγνωση για τις αιτίες της κρίσης. Με αυτά τα δεδομένα δεν εκπλήσσει το γεγονός ότι οι απαντήσεις που δόθηκαν ήταν εσφαλμένες και σε μερικές περιπτώσεις επέτειναν τα προβλήματα.

- Επικρίνετε με σφοδρότητα την πολιτική της λιτότητας που επιβλήθηκε ως λύση.
- Η υπερβολική λιτότητα είχε την προβλέψιμη, και προβλεφθείσα, συνέπεια της πρόκλησης ύφεσης σε τέτοιο σημείο που ολόκληρη η Ευρώπη αναμένεται να έχει το 2013 αρνητικούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Καθώς μειώνεται το ΑΕΠ, περιορίζονται και τα φορολογικά έσοδα, ενώ η βελτίωση στη δημοσιονομική απόδοση που ανέμεναν κάποιοι, δεν υλοποιήθηκε. Η σχέση χρέους προς το ΑΕΠ αυξήθηκε.
Το ότι η λιτότητα θα είχε αυτές τις συνέπειες θα έπρεπε να ήταν αναμενόμενο, καθώς είναι μακρά η εμπειρία αποτυχιών από την εφαρμογή τέτοιου είδους μέτρων.
Τα προβλήματα που προκαλεί η λιτότητα επιδεινώθηκαν από τη μειωμένη παροχή πιστώσεων που είναι, φυσικά, το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της αποτυχίας των Ευρωπαίων ηγετών να δημιουργήσουν ένα βιώσιμο τραπεζικό σύστημα εντός της Ευρωζώνης.

- Πώς βλέπετε την αλλαγή στάσης της Ευρώπης και κυρίως της Αγκελα Μέρκελ έναντι της Ελλάδας, καθώς τώρα δηλώνουν ότι η χώρα κάνει αυτά που πρέπει.
- Είναι, προφανώς, μια ευπρόσδεκτη εξέλιξη. Αλλά χρειάζεται να ακολουθήσει και αλλαγή πολιτικής, με λιγότερη λιτότητα και περισσότερη ανάπτυξη. Να δώσουν έμφαση στην αναδιάρθρωση των συμφωνιών της Ευρωζώνης, να αναγνωρίσουν ότι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις εντός της χώρας απαιτούν χρόνο, πως κάποιες από αυτές επηρεάζουν αρνητικά τη ζήτηση και ότι καθώς η υποχώρηση της ζήτησης αποτελεί το κύριο πρόβλημα, επιδεινώνεται η οικονομική απόδοση.

- Θεωρείτε τις ενέργειες της ευρωπαϊκής ηγεσίας ανεπαρκείς;
- Οι σημερινοί μηχανισμοί δεν είναι βιώσιμοι. Θα πρέπει να υπάρξει είτε περισσότερη, είτε λιγότερη Ευρώπη. Η περισσότερη Ευρώπη θα απαιτήσει κάποιου είδους κοινοποίηση του χρέους, ένα τραπεζικό σύστημα της Ευρωζώνης με κοινούς μηχανισμούς εποπτείας και επίλυσης διαφορών, κοινή εγγύηση καταθέσεων, και μια αναπτυξιακή στρατηγική που θα αντικαταστήσει την αντιαναπτυξιακή λιτότητα που έχει επικρατήσει τα τελευταία δυόμισι χρόνια. Αν και κάποιοι Ευρωπαίοι ηγέτες αντιλαμβάνονται τι πρέπει να γίνει, ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων δεν ακολουθεί την πορεία των αγορών.

- Θα καταφέρει η Ελλάδα να επιστρέψει στην ανάπτυξη τους επόμενους μήνες;
- Αυτό είναι θέμα τόσο πολιτικής όσο και οικονομικών. Και όταν λέω πολιτικής, εννοώ τόσο ευρωπαϊκής όσο και ελληνικής. Θα μπορέσει η Ευρώπη να κάνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και να αλλάξει έγκαιρα την πορεία που ακολουθεί; Θα καταφέρει η Ευρώπη να επανέλθει η ίδια σε ανάπτυξη; Προτίθεται η Ευρώπη να προσφέρει τη βοήθεια που απαιτείται; Το κόστος της μέχρι τώρα αποτυχίας της Ευρώπης είναι τεράστιο.
Δεν είναι μόνον η Ελλάδα σε ύφεση, είναι και η Ισπανία και, πιθανώς, να ακολουθήσουν και άλλοι. Το κόστος είναι τεράστιο, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Η ανεργία 50% στους νέους είναι ιδιαίτερα καταστροφική. Σε μια περίοδο κατά την οποία θα έπρεπε να αναπτύσσεται τεχνογνωσία, όλα ατροφούν και επικρατεί μια θολούρα.
Πολλοί από αυτούς που διαθέτουν τις αναγκαίες γνώσεις φεύγουν από αυτές τις χώρες, και πολλοί περισσότεροι θα είχαν φύγει εάν δεν επικρατούσε αδυναμία και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ολα αυτά σηματοδοτούν ένα αρνητικό μέλλον. Δεν εκπλήσσει ότι υπάρχουν πολιτικές συνέπειες.

- Πρέπει να υπάρξει «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, και αν ναι, πότε και πόσο;
- Πρέπει να υπάρξει και είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα χρειαστεί να υπάρξει «κούρεμα» με τη συμμετοχή τόσο του επίσημου τομέα όσο και των ιδιωτών πιστωτών. Το μέγεθος θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των ηγετών της Ευρώπης να αντιμετωπίσουν τα βασικά προβλήματα και να αποκαταστήσουν την ανάπτυξη.
Εχουμε διδαχθεί από προηγούμενες αναδιαρθρώσεις ότι αν δεν είναι εκτενείς, δεν θα αποκατασταθεί η ανάπτυξη και λίγα χρόνια αργότερα η χώρα ίσως βρεθεί μπροστά στην ανάγκη και νέας αναδιάρθρωσης με όλες τις αρνητικές συνέπειες που απορρέουν από μια τέτοια εξέλιξη. Σημαντική παράμετρος μιας αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης ίσως είναι η έκδοση ομολόγων που να συνδέονται με την ανάπτυξη, όπως αυτά που χρησιμοποίησε η Αργεντινή.

- Η επαναγορά ομολόγων ήταν η σωστή προσέγγιση ή έπρεπε να έχουν επιλέγει άλλες κινήσεις;
- Μια επαναγορά ομολόγων μπορεί να είναι σημαντικό συστατικό μιας αποτελεσματικής αναδιάρθρωσης χρέους. Οι πιστωτές πωλούν εθελοντικά τα ομόλογά τους σε τιμές της αγοράς. Η τάση υπέρ αυτής της στρατηγικής έχει ενισχυθεί από τις εκτενείς νομικές μάχες γύρω από την αναδιάρθρωση που έγινε στην Αργεντινή, η οποία έχει ρίξει σκιά σε ολόκληρη την αγορά κρατικών ομολόγων.
Η μόνη ανησυχία είναι πως το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της αξίας του χρέους στην αγορά και έτσι η ουσιαστική απόδοση της αναδιάρθρωσης ίσως αποδειχθεί ανεπαρκής και, τελικά, μετά το πρόγραμμα επαναγοράς ομολόγων, ίσως χρειαστεί και περαιτέρω αναδιάρθρωση.

Τόσο η έξοδος όσο και η παραμονή της Ελλάδας στη Ζώνη του Ευρώ θα έχει πολύ μεγάλο κόστος, υποστηρίζει ο νομπελίστας οικονομολόγος στην «Κ». Ο οποίος επιμένει ότι βασικός στόχος θα πρέπει να παραμείνει η επιστροφή στην ανάπτυξη.

- Μπορεί να εξαναγκαστεί η Ελλάδα σε έξοδο από το ευρώ όπως προβλέπουν κάποιοι;
- Η έξοδος από το ευρώ θα είχε πολύ μεγάλο κόστος. Ομως, εάν η Ευρώπη δεν αλλάξει πορεία και η παραμονή στο ευρώ έχει μεγάλο κόστος. Εάν δεν γίνει κάτι, τα κόστη θα αυξάνουν και ο υπολογισμός για το εάν μια χώρα θα είναι καλύτερα εντός ή εκτός ευρώ ίσως αλλάξουν.

- Η διασφάλιση βιωσιμότητας του χρέους με βάση τις αναλύσεις του ΔΝΤ πρέπει να αποτελεί τον οδηγό για την πορεία της ελληνικής οικονομίας;
- Ο στόχος της οικονομικής πολιτικής θα πρέπει να είναι η ταχεία επιστροφή της οικονομίας σε πλήρη απασχόληση και βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό θα απαιτήσει, φυσικά, να καταστεί το επίπεδο του χρέους βιώσιμο, και αυτό μπορεί να σημαίνει σημαντική αναδιάρθρωση χρέους. Στο παρελθόν, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο υπήρξε συχνά υπερβολικά αισιόδοξο σχετικά με τους μελλοντικούς ρυθμούς ανάπτυξης και έτσι οι αναδιαρθρώσεις δεν ήταν αρκετά μεγάλες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το συνεχιζόμενο βάρος χρέους να παρεμποδίζει την ανάπτυξη η οποία αποδεικνυόταν μικρότερη από τις προβλέψεις τους, και στην πορεία να απαιτείται και νέα αναδιάρθρωση. Γι' αυτό είναι σημαντικό η αναδιάρθρωση να είναι εκτεταμένη και ως μέρος του πακέτου να υπάρξουν ομόλογα που να συνδέονται με την ανάπτυξη.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_30/12/2012_506474

Στίγκλιτς - Λίπσκι: Οχι άλλη λιτότητα στην Ελλάδα

Τις επιφυλάξεις τους για τα μέτρα λιτότητας και την παρεμπόδιση της ανάπτυξης εξέφρασαν ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς και ο πρώην αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Τζον Λίπσκι.
 
Σε συνέντευξή του στο πρακτορείο Bloomberg, ο Στίγκλιτς επισημαίνει πως η Ευρώπη έχει προωθήσει πακέτα λιτότητας που αναπόφευκτα θα αποδυναμώσουν την οικονομία της, την ώρα που οι αναδυόμενες οικονομίες επιβραδύνονται. Υπό τις συνθήκες δε αυτές είναι δύσκολο να υπάρξει κάποια ώθηση για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Ο ίδιος υποστήριξε πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν συστηματικά αγνοήσει τις αρνητικές επιπτώσεις της λιτότητας και προειδοποίησε ότι αν η Ευρώπη δεν προχωρήσει στην τραπεζική ένωση τα προβλήματα θα γίνουν μεγαλύτερα καθώς για να σπάσει ο φαύλος κύκλος απαιτείται πανευρωπαϊκός μηχανισμός εγγύησης καταθέσεων και εξυγίανσης των τραπεζών.
«Όλοι γνωρίζουν ότι η δυνατότητα της ισπανικής κυβέρνησης να διασώσει τις χρεοκοπημένες τις τράπεζες είναι περιορισμένη και για το λόγο αυτό θα συνεχιστεί η εκροή κεφαλαίων από την Ισπανία στις πιο σταθερές χώρες», τόνισε, ενώ αναφερόμενος στη Ελλάδα είπε πως ο μόνος τρόπος για να βγει η Ελλάδα από την σημερινή κρίση είναι η επιστροφή στην ανάπτυξη.
Ο νομπελίστας οικονομολόγος εξέφρασε ακόμη την άποψη ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν και στο παρελθόν αναγνωρίσει την ανάγκη για ένα πακέτο ανάπτυξης, αλλά δεν έχουν λάβει ακόμα συγκεκριμένες αποφάσεις.
Από την πλευρά του ο Λίπσκι τόνισε πως η υπόθεση της Ελλάδος θα μπορούσε να είχε τύχει καλύτερης διαχείρισης καθώς μέχρι σήμερα οι προσπάθειες δεν έχουν κατορθώσει να παρέχουν τις βασικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται ώστε να επανέλθει η ανταγωνιστικότητα στην οικονομία .
«Η Ευρώπη πιέζει την Ελλάδα. Τα μέτρα λιτότητας επιδεινώνουν το οικονομικό πόνο και δεν πρόκειται να θέσουν τα θεμέλια για μια ανάκαμψη που θα διαρκέσει», δήλωσε το πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του ΔΝΤ, προσθέτοντας ότι κανένας δεν μιλά για την προοδευτική απώλεια της ανταγωνιστικότητάς της Ελλάδος για το διάστημα που είναι μέλος της Ευρωζώνης.
Τέλος, ο ίδιος τόνισε ότι η Ελλάδα για να έχει οποιαδήποτε ελπίδα επιστροφής της στην ανάπτυξη. πρέπει να άρει τους εμπορικούς φραγμούς και να έχει πιο εξαγωγικό προσανατολισμό.

http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=481899

Τζ. Στίγκλιτς: Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει τη λιτότητα

Η Ευρώπη δεν μπορεί να αντέξει τη λιτότητα και θα πρέπει να εστιάσει τις προσπάθειές της στην ανάπτυξη, προειδοποίησε ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς σε συνέντευξή του στη δημόσια αυστριακή τηλεόραση.
Για τον Τζόζεφ Στίγκλιτς δεν είναι ανησυχητικά τα σωρευμένα χρέη στην Ευρώπη αλλά τα προγράμματα λιτότητας τα οποία επιβάλλονται σε ολοένα και περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.
Επισημαίνοντας πως η λιτότητα αποδυναμώνει την οικονομία, ιδιαίτερα όταν και οι υπόλοιποι εταίροι αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, ο κ. Στίγκλιτς απέρριψε ως εσφαλμένους τους ισχυρισμούς ότι χωρίς μέτρα λιτότητας θα κατέρρεαν οι αγορές οι οποίες, όπως είπε, καταρρέουν όταν δεν ρυθμίζονται και όταν το κράτος δεν επενδύει στην Παιδεία ή τις υποδομές. Οι ευρωπαϊκές χώρες θα πληρώσουν το αντίτιμο για επενδύσεις που δεν έχουν πραγματοποιηθεί, τόνισε.
Σε πρόσφατη εκδήλωση στη Βιέννη ο οικονομολόγος είχε απευθύνει σαφέστατη προειδοποίηση πως με αυτή την πολιτική λιτότητας, η Ευρώπη οδηγείται «σε αυτοκτονία» καθώς, όπως είχε τονίσει, όταν υπάρχει συρρίκνωση της ανάπτυξης μειώνονται οι εισπράξεις φόρων και αυξάνονται τα ελλείμματα.
Σε σχέση με το μέλλον της Ευρωζώνης είχε προειδοποιήσει ότι εάν η Ευρώπη συνεχίσει να εφαρμόζει πολιτικές λιτότητας, τότε το ρεαλιστικό σενάριο είναι να διαλυθεί και να παραμείνει μόνο ένας πυρήνας με τη Γερμανία, ίσως την Αυστρία, τη Φινλανδία και την Ολλανδία.
Σε άλλη συνέντευξή του στην αυστριακή εφημερίδα Ντερ Στάνταρντ, ο Τζόζεφ Στίγκλιτς είχε καταγγείλει τη στρατηγική λιτότητας ως «μια φαντασίωση που δεν λειτούργησε ποτέ».
Κατά την άποψή του, με τα πακέτα λιτότητας η κατάσταση στην Ευρώπη ολοένα και χειροτερεύει, η Ισπανία βυθίζεται σε ύφεση με ποσοστό ανεργίας 25% και το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα ενώ η Ευρωζώνη δεν κατόρθωσε να ανακτήσει την εμπιστοσύνη και δεν πρόκειται να το καταφέρει εάν δεν υπάρξει αντιστροφή αυτής της στρατηγικής.
Ο ίδιος θεωρεί μόνη διέξοδο μια μορφή αμοιβαιοποίησης χρεών και καθώς το χρέος της Ευρωζώνης είναι χαμηλότερο από εκείνο των Ηνωμένων Πολιτειών, οι χώρες -μέλη της θα μπορούσαν να λαμβάνουν από κοινού δάνεια στις αγορές με ευνοϊκότερους όρους. Επιπλέον, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αναγκαία η δημιουργία ενός κοινού πλαισίου ασφάλειας των καταθέσεων για τις τράπεζες καθώς δεν είναι επαρκής μόνο μια κοινή εποπτεία του τραπεζικού συστήματος, όπως σχεδιάζεται αυτή τη στιγμή.
Για τον Στίγκλιτς, χωρίς μια από κοινού εγγύηση των καταθέσεων δεν μπορεί να λειτουργήσει η Νομισματική Ένωση γιατί διαφορετικά θα ρέει μόνιμα χρήμα από τις οικονομικά αδύναμες χώρες.

http://www.naftemporiki.gr/news/cstory.asp?id=2245480

Τζόζεφ Στίγκλιτς: Το ευρώ είναι «αντιπαραγωγικό» και «κακό για την ειρήνη»

Το ευρώ διχάζει τους Ευρωπαίους και «δεν είναι καλό για την ειρήνη», εκτιμά ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς σε συνέντευξή του που δημοσιεύεται σήμερα στη γερμανική εφημερίδα Handelsblatt.
«Όλοι οι εξωτερικοί παρατηρητές θα συμφωνήσουν ότι το ευρώ και η πολιτική διάσωσης του ευρώ διχάζουν αυτήν τη στιγμή τους Ευρωπαίους. Υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα σε κράτη, αλλά επίσης και στο εσωτερικό κρατών όπου εξτρεμιστικά και εθνικιστικά ρεύματα καθίστανται ισχυρότερα. Αυτό δεν είναι καλό για την ειρήνη. Συνολικά, το ευρώ ήταν αντιπαραγωγικό», τονίζει ο Στίγκλιτς.
«Η σημερινή κατάσταση είναι ασταθής και θα οδηγήσει ή σε μεγαλύτερη ολοκλήρωση ή σε μικρότερη», Είναι πιθανό οι πατέρες του ευρώ να είχαν δίκιο (όταν θέσπιζαν το ενιαίο αυτό νόμισμα), αλλά βεβαίως φαντάζονταν μια φυσική εξέλιξη προς μια πολιτική ένωση, όχι μια αναγκαστική ένωση για να αποτραπεί η καταστροφή», επισημαίνει ο αμερικανός οικονομολόγος, ο οποίος τιμήθηκε με το Νόμπελ Οικονομίας το 2001.
Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς χαιρέτισε εξάλλου τη βράβευση της ΕΕ με το Νόμπελ Ειρήνης.
«Η ΕΕ δημιουργήθηκε ως ένα σχέδιο για την ειρήνη και εγγυήθηκε την ειρήνη στην Ευρώπη. Συνεπώς, άξιζε να πάρει το βραβείο», τόνισε. «Ομως, η ΕΕ δεν είναι το ίδιο με την Ευρωζώνη», υπογράμμισε ο Στίγκλιτς.

http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=26517&subid=2&pubid=112935985

Stiglitz: Ο χρόνος της Ευρώπης τελειώνει

Τα ευρωπαϊκά κράτη πρέπει να διαμοιραστούν το χρέος και να προωθήσουν μια τραπεζική ένωση με εγγύηση καταθέσεων για να αποτραπεί η φυγή κεφαλαίων, δήλωσε τη Δευτέρα ο νομπελίστας οικονομολόγος, Joseph Stiglitz σε συνέντευξη του στη Γενεύη.

Aν δεν το κάνουν αυτό, προειδοποίησε ο κ. Stiglitz, οι αδύναμες χώρες θα γίνουν πιο αδύναμες και το όλο σύστημα θα καταρρεύσει.

"Και αυτό πρέπει να γίνει σχετικά γρήγορα" γιατί σε δύο το πολύ χρόνια "δεν θα υπάρχουν χρήματα στις ισπανικές τράπεζες" πρόσθεσε.

"Οι ισπανικές τράπεζες θα είναι πολύ αδύναμες για να περιμένουν τόσο πολύ" επεσήμανε.

"To σύστημα μπορεί να καταρρεύσει πλήρως ή ο δανεισμός να συρρικνωθεί τόσο πολύ που η οικονομία να πάει ακόμα πιο κάτω και να εξελιχθεί ένα καθοδικό σπιράλ. Τα πράγματα είναι άσχημα τώρα και θα γίνουν ακόμα πιο άσχημα" ανέφερε ο κ. Stiglitz.

Ο ίδιος δήλωσε ότι δεν είναι αισιόδοξος για την πορεία της Ευρώπης, γιατί οι πολιτικοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να εστιάζουν στη λιτότητα.

"Δεν έχω ακούσει από τους ανθρώπους που λαμβάνουν τις αποφάσεις στη Γερμανία και τη Γαλλία, ότι όχι η λιτότητα δεν πρόκειται να αποδώσει, ότι χρειαζόμαστε μια νέα στρατηγική, ότι χρειαζόμαστε μια πολιτική λύση" πρόσθεσε.

http://www.euro2day.gr/news/world/125/articles/727692/ArticleNewsWorld.aspx

Stiglitz: Μύθος... το αμερικανικό όνειρο - Οι ΗΠΑ δεν είναι πια η γη των ευκαιριών

Μύθο χαρακτηρίζει πλέον το αμερικανικό όνειρο (American Dream) ο διεθνούς φήμης και βραβευμένος με νόμπελ οικονομολόγος Joseph Stiglitz.

"Κάποτε οι ΗΠΑ ήταν η γη των ευκαιριών. Σήμερα χαρακτηρίζονται από ένα πολιτικό σύστημα που τροφοδοτεί τις ανισότητες και προάγει τα συμφέροντα των πλουσίων έναντι των οικονομικά ασθενέστερων. Το γεγονός αυτό αποτελεί βαρίδι για την ανάπτυξη των ΗΠΑ, ενώ καθιστά ορατό τον κίνδυνο για τον... πραγματικό θάνατο του αμερικανικού ονείρου", σχολιάζει χαρακτηριστικά ο Stiglitz σε άρθρο του στους Financial Times.
"Oι Αμερικανοί εργάστηκαν σκληρά για τη δημιουργία του αμερικανικού ονείρου των ευκαιριών. Αλλά αυτό σήμερα αποτελεί έναν μύθο", εξηγεί.
Στον αντίποδα, ο Stiglitz εντοπίζει τις πιο υγιείς οικονομίες στη Σκανδιναβία.

http://www.bankingnews.gr/%CE%8C%CE%BB%CE%B7-%CE%B7-%CE%B5%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%83%CE%B7/item/49656-stiglitz-%CE%BC%CF%8D%CE%B8%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CE%BC%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CE%B9%CF%81%CE%BF-%CE%BF%CE%B9-%CE%B7%CF%80%CE%B1-%CE%B4%CE%B5%CE%BD-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%B9%CE%B1-%CE%B7-%CE%B3%CE%B7-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CE%B5%CF%85%CE%BA%CE%B1%CE%B9%CF%81%CE%B9%CF%8E%CE%BD

Stiglitz:Οικονομικό "βουντού" η ισπανική διάσωση

Την εκτίμηση ότι το σχέδιο διάσωσης των ισπανικών τραπεζών δεν πρόκειται να έχει αποτέλεσμα εξέφρασε ο νομπελίστας οικονολόγος Joseph Stiglitz, κατά τη διάρκεια πρόσφατης συνέντευξής του.

Αυτά είναι «οικονομικό βουντού», είπε χαρακτηριστικά θέλοντας να δώσει παραστατικά το βαθμό της αναποτελεσματικότητας που κατά τη γνώμη του συνεπάγεται μια τέτοια μέθοδος αντιμετώπισης του προβλήματος. «Δεν πρόκειται να λειτουργήσει, και δεν λειτουργεί».

Αντί για τέτοιου τύπου δράσεις, η Ευρώπη θα πρέπει να επιταχύνει τις συζητήσεις για ένα κοινό τραπεζικό σύστημα, τόνισε. «Δεν υπάρχει τρόπος για μια οικονομία που μπαίνει σε ύφεση να ακολουθήσει πολιτικές που θα οδηγήσουν σε ανάπτυξη, χωρίς κάποιου είδους Ευρωπαϊκό σύστημα».

«Το να εμπιστεύεσαι το αντιπυρικό τείχος, ενώ ρίχνεις κηροζίνη στη φωτιά δεν πρόκειται να έχει αποτέλεσμα. Πρέπει να αντιμετωπίσεις το πραγματικό πρόβλημα και αυτό είναι ότι θα πρέπει να προωθήσεις την ανάπτυξη», είπε ο κ. Stiglitz.

«Η Γερμανία εξακολουθεί να πιστεύει ότι η ενδυνάμωση [της οικονομίας] ταυτίζεται με την δημοσιονομική πειθαρχία, αλλά αυτή είναι εντελώς λανθασμένη διάγνωση», είπε ο κ. Stiglitz.

«Τα ευρωομόλογα είναι απλώς ένας θεσμικός διακανονισμός που θα μπορούσε να δουλέψει. Υπάρχουν και άλλοι τέτοιοι, όπως ένα κοινό υπουργείο Οικονομικών», είπε ο ίδιος, ενώ πρόσθεσε ότι θα πρέπει να υπάρχει τρόπος να συγκεντρωθούν κεφάλαια από όλη την Ευρώπη προκειμένου να στηριχθούν οι πιο αδύναμες χώρες σε περίπτωση οικονομικής ύφεσης.

http://www.euro2day.gr/news/world/125/articles/705714/ArticleNewsWorld.aspx

Stiglitz: Ο Soros ήταν γενναιόδωρος με το ευρώ

Ο κ. Soros ήταν γενναιόδωρος όταν έδινε τρεις μήνες περιθώριο στην ευρωζώνη, δήλωσε την Πέμπτη ο νομπελίστας οικονομολόγος Joseph Stiglitz, προειδοποιώντας ότι αν η Γερμανία δεν υποχωρήσει θα τελειώσουν όλα πολύ γρήγορα.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες "δεν καταλαβαίνουν πόσο σοβαρή είναι η κρίση" ανέφερε ο κ. Stiglitz σε συνέντευξη του στον Aaron Task. "Δεν καταλαβαίνουν το μέγεθος των δυνάμεων της αγοράς" πρόσθεσε.

Ο κ. Stiglitz επανέλαβε την κριτική στην πολιτική της λιτότητας που επιβάλλει η Ε.Ε. και η ΕΚΤ, λέγοντας ότι είναι ένα "πείραμα" που έχει δοκιμαστεί πολλές φορές και έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί σε ύφεση.

Ταυτόχρονα, υποστήριξε ότι η ευρωζώνη είναι ένα ημιτελές σχέδιο, το οποίο αντιμετωπίζει πολλά δομικά προβλήματα.

Όταν το ευρώ δημιουργήθηκε αφαίρεσε δύο από τους μηχανισμούς προσαρμογής, τη ρύθμιση του επιτοκίου και την υποτίμηση του νομίσματος, χωρίς να τους αντικαταστήσουν με κάτι άλλο, σημείωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο ένα από τα πιο σημαντικά προβλήματα της ευρωζώνης είναι ότι δεν αποτελεί μια τραπεζική ένωση.

Χωρίς ένα ενοποιημένο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα με μια πανευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων, το ευρώ θα διαλυθεί πολύ σύντομα, τόνισε.

http://www.euro2day.gr/news/world/125/articles/705110/ArticleNewsWorld.aspx

Τζ. Στίγκλιτς: Η λιτότητα θα κάνει χειρότερα τα πράγματα

«Μετά τη λιτότητα, τι»; διερωτάται ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς.

«Ολοι οι γκουρού της οικονομίας,οι άνθρωποι του ΔΝΤ, οι ηγεσίες του χρηματοπιστωτικού κόσμου, οι υπουργοί Οικονομικών και τα μεγάλα κεφάλια των ιδιωτικών κεφαλαίων επαναλαμβάνουν το ίδιο και το αυτό: οι χώρες της κρίσης πρέπει να νοικοκυρέψουν τη δημοσιονομική πολιτική, να μειώσουν τα χρέη, να κάνουν διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, και να προωθήσουν την ανάπτυξη. Η εμπιστοσύνη, μας λένε συνέχεια, πρέπει να αποκατασταθεί.» υποστηρίζει και συνεχίζει:

«Και όμως, αυτοί είναι οι άνθρωποι, επικεφαλής σε κεντρικές και ιδιωτικές τράπεζες, και σε υπουργεία Οικονομικών, οι οποίοι έφεραν το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα στο χείλος της καταστροφής. Ακόμη χειρότερα, σπανίως εξηγείται πώς θα τετραγωνιστεί ο κύκλος.

Πώς μπορεί να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, την ώρα που οι οικονομίες της κρίσης βυθίζονται στην ύφεση; Πώς μπορεί να αναζωογονηθεί η ανάπτυξη όταν η λιτότητα θα δώσει τη χαριστική βολή στη ζήτηση, μειώνοντας την παραγωγή και αυξάνοντας την ανεργία; Αυτό θα έπρεπε να το ξέρουμε ήδη: οι αγορές, από μόνες τους, δεν είναι σταθερές. Δεν είναι απλώς ότι δημιουργούν επανειλημμένως φούσκες, αλλά όταν μειώνεται η ζήτηση, αρχίζουν να επενεργούν δυνάμεις που επιδεινώνουν τον φαύλο κύκλο.

Η ανεργία, και ο φόβος ότι θα εξαπλωθεί, πιέζει προς τα κάτω τους μισθούς, τα εισοδήματα και την κατανάλωση - και έτσι την συνολική ζήτηση. Υπάρχουν εναλλακτικές στρατηγικές. Κάποιες χώρες, όπως η Γερμανία, έχουν περιθώρια για δημοσιονομικές μανούβρες. Η Ευρώπη, στο σύνολό της, δεν είναι σε κακά δημοσιονομικά χάλια.

Υπάρχουν ήδη θεσμοί, εντός της Ευρώπης, όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, που θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν αναγκαίες επενδύσεις στις οικονομίες που πάσχουν από ρευστότητα. Η ΕΤΕ πρέπει να αυξήσει τον δανεισμό. Χρειάζονται περισσότερα κεφάλαια για να στηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις - που είναι η κύρια πηγή δημιουργίας θέσεων εργασίας σε όλες τις οικονομίες.

Η εμμονή της Ευρώπης στη λιτότητα είναι αποτέλεσμα κακής διάγνωσης των προβλημάτων της. Η Ελλάδα σπατάλησε, αλλά η Ισπανία και η Ιρλανδία είχαν δημοσιονομικό πλεόνασμα και χαμηλό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ πριν από την κρίση. Το να κάνει κανείς κηρύγματα για τη δημοσιονομική πειθαρχία είναι εκτός θέματος. Το να παίρνει κανείς στα σοβαρά τα κηρύγματα - υιοθετώντας πολύ αυστηρά πλαίσια για τον προϋπολογισμό - είναι αντιπαραγωγικό. Ανεξαρτήτως του αν τα προβλήματα της Ευρώπης είναι προσωρινά ή θεμελιώδη, η λιτότητα θα κάνει χειρότερα τα πράγματα.

Οι επιπτώσεις μιας τέτοιας λιτότητας στην Ευρώπη θα είναι μακράς διαρκείας και πιθανώς άγριες. Αν επιβιώσει το ευρώ, το κόστος για τη σωτηρία του θα είναι υψηλή ανεργία και αβάσταχτα βάσανα, ιδίως στις χώρες της κρίσης. Και η ίδια η κρίση, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα εξαπλωθεί.

Δεν υπάρχει προηγούμενο μιας μεγάλης οικονομίας - και η Ευρώπη είναι η μεγαλύτερη του κόσμου - που οδηγήθηκε σε ανάπτυξη λόγω λιτότητας. Το αποτέλεσμα; Το πιο πολύτιμο περιουσιακό στοιχείο της κοινωνίας, το ανθρώπινο κεφάλαιό της, χαραμίζεται ή, ακόμη χειρότερα, καταστρέφεται. Οι νέοι άνθρωποι, που στερούνται αξιοπρεπούς δουλειάς, αποξενώνονται. Οταν βρίσκουν, τελικά, μια δουλειά, ο μισθός τους είναι πολύ χαμηλότερος.

Τόσο πολλές οικονομίες είναι ευάλωτες σε φυσικές καταστροφές - σεισμούς, πλημμύρες, τυφώνες, τσουνάμι - που είναι τραγικό να προσθέτουμε και άλλη μία καταστροφή, φτιαγμένη από ανθρώπους. Αλλά αυτό κάνει η Ευρώπη. Οι ηγέτες της εγκληματούν αγνοώντας εν γνώσει τους τα μαθήματα του παρελθόντος.

Τα βάσανα της Ευρώπης, ιδίως για τους φτωχούς και τους νέους, δεν είναι αναγκαία. Ευτυχώς, υπάρχει εναλλακτική λύση. Αλλά η καθυστέρηση για να την εφαρμόσουμε θα είναι πολύ δαπανηρή, και η Ευρώπη δεν έχει πολύ καιρό στη διάθεσή της», εκτιμά ο Στίγκλιτς. 

 

http://www.tovima.gr/world/article/?aid=456740&h1=true

Στίγκλιτς: Οι περικοπές μισθών - συντάξεων δεν οδηγούν στην εξυγίανση ενός ασθενούς κράτους

Ο κ. Στίγκλιτς τάσσεται υπέρ της επιβολής φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, αλλά και της δημιουργίας κοινής Δημοσιονομικής Αρχής για την Ευρωζώνη, η οποία θα μπορούσε να χορηγεί επιπλέον κεφάλαια σε χώρες με πρόβλημα.

Δριμεία κριτική στην διαχείριση της κρίσης από τους ευρωπαίους ηγέτες ασκεί ο βραβευμένος με Νόμπελ οικονομολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Κολούμπια Τζόζεφ Στίγκλιτς. Επισημαίνει ότι «η υπερβολική δόση λιτότητας χειροτερεύει τα πάντα», ενώ τονίζει ότι το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους δεν επαρκεί και προτείνει την αύξηση και όχι τη μείωση των δημοσίων δαπανών σε περιόδους κρίσης.
Σε συνέντευξη που παραχωρεί ο Αμερικανός οικονομολόγος στην γερμανική εφημερίδα «Sueddeutsche Zeitung», τάσσεται κατά της πολιτικής λιτότητας που εφαρμόζεται σε πολλές χώρες της Ευρώπης, καθώς, όπως υποστηρίζει, «οι δημοκρατίες μπορούν να αντέξουν περικοπές χωρίς να βλέπουν φως στο τούνελ μόνο μέχρις ενός σημείου». Προσθέτει ακόμη ότι «δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο ούτε ένα παράδειγμα, όπου οι περικοπές μισθών, συντάξεων και κοινωνικών δαπανών να οδήγησαν στην εξυγίανση ενός ασθενούς κράτους» και αναδεικνύει την ανάγκη εφαρμογής αναπτυξιακής πολιτικής, ενώ θεωρεί την αναδιάρθρωση του χρέους των υπερχρεωμένων χωρών ως μοναδική διέξοδο. «Το κούρεμα του ελληνικού χρέους είναι δυστυχώς πολύ περιορισμένο και αυτό επειδή υπάρχει ο φόβος της χρεοκοπίας. Αλλά και η χρεοκοπία κρατών ανήκει στον σύγχρονο καπιταλισμό. Πρέπει να είναι επιτρεπτή», εξηγεί ο κ. Στίγκλιτς και ζητεί να χορηγούνται μεγαλύτερα δάνεια σε επιχειρήσεις από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων
Ο κ. Στίγκλιτς τάσσεται υπέρ της επιβολής φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, αλλά και της δημιουργίας κοινής Δημοσιονομικής Αρχής για την Ευρωζώνη, η οποία θα μπορούσε να χορηγεί επιπλέον κεφάλαια σε χώρες με πρόβλημα. «Μιλάω για την επονομαζόμενη αναδιανεμητική ένωση, την οποία μισούν πολλοί Γερμανοί», υπογραμμίζει, αλλά εκφράζει την αισιοδοξία του για το μακροπρόθεσμο οικονομικό μέλλον της Ευρώπης, παρά το γεγονός ότι, όπως διευκρινίζει, η πολιτική δημοσιονομικής λιτότητας δεν αποκλείεται βραχυπρόθεσμα να προκαλέσει νέα ύφεση.

http://www.naftemporiki.gr/news/cstory.asp?id=2164330

Bailout of the Lenders - Joseph Stiglitz & Stephanie Flanders at European Zeitgeist 2011

Σε τι ειδικά συμφέροντα υπόκειται η ΕΚΤ;

Του Τζόζεφ Στίγκλιτς

 
Τίποτα δεν δείχνει καλύτερα τις πολιτικές αντιθέσεις, τα ειδικά συμφέροντα και τα κοντόφθαλμα οικονομικά που κυριαρχούν σήμερα στην Ευρώπη από τη συζήτηση για την αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Η Γερμανία επιμένει σε μια μεγάλη αναδιάρθρωση – ένα ‘κούρεμα’ της τάξης του 50% για τους ομολογιούχους – ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιμένει η αναδιάρθρωση να έχει εθελοντικό χαρακτήρα.

Τα παλιά χρόνια – ας πούμε στην κρίση χρέους της Λατινικής Αμερικής κατά τη δεκαετία του 1980 – οι κυβερνήσεις και οι εποπτικές αρχές που ήθελαν μια ομαλή εξέλιξη για τα πράγματα μάζευαν τους πιστωτές μέσα σε ένα δωμάτιο, κατά κανόνα τις μεγάλες τράπεζες, και άλλοτε με κολακείες άλλοτε με πιέσεις κατέληγαν σε μια συμφωνία. Αλλά με την έλευση της τιτλοποίησης του χρέους, οι πιστωτές έγιναν πολύ περισσότεροι και περιλαμβάνουν hedge funds και άλλες κατηγορίες επενδυτών επί των οποίων οι κυβερνήσεις και οι εποπτικές αρχές δεν έχουν σοβαρή επιρροή.

Επιπλέον η λεγόμενη ‘καινοτομία’ των χρηματοπιστωτικών αγορών έδωσε τη δυνατότητα στους κατόχους χρεογράφων να ασφαλίζονται. Που σημαίνει ότι έχουν μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων δίχως όμως να διακυβεύουν ζημιές. Οι ασφαλισμένοι πιστωτές έχουν διαφορετικά συμφέροντα, θέλουν να πληρωθούν τα ασφαλιστικά συμβόλαιά τους και αυτό σημαίνει ότι η αναδιάρθρωση πρέπει να είναι ‘πιστωτικό γεγονός’ – να ισοδυναμεί δηλαδή με χρεοστάσιο. Η επιμονή της ΕΚΤ στην εθελοντική αναδιάρθρωση – δηλαδή στην αποφυγή ενός πιστωτικού γεγονότος – την έχει φέρει σε διαμάχη με το Βερολίνο. Η ειρωνεία είναι ότι οι εποπτικές αρχές επέτρεψαν τη δημιουργία ενός τόσο δυσλειτουργικού συστήματος.

Η στάση της ΕΚΤ είναι το λιγότερο παράδοξη. Το λογικό από τη μεριά της θα ήταν να ελπίζει ότι οι τράπεζες διαχειρίστηκαν τον κίνδυνο ενός χρεοστασίου της έκθεσής τους σε επικίνδυνα ομόλογα αγοράζοντας ασφάλεια. Αν οι τράπεζες έχουν αγοράσει ασφάλεια, μια εποπτική αρχή που νοιάζεται για τη συστημική σταθερότητα θα ήθελε να διασφαλίσει ότι ο ασφαλιστής θα πληρώσει σε περίπτωση ζημιών. Αλλά η ΕΚΤ δεν το βλέπει έτσι. Η ΕΚΤ θέλει να αναλάβουν οι τράπεζες ζημιές 50% για τα χαρτοφυλάκια των ελληνικών ομολόγων τους χωρίς να πληρωθεί η ασφάλεια.

Υπάρχουν τρεις εξηγήσεις για αυτή τη θέση της ΕΚΤ και καμιά τους δεν περιποιεί τιμή στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στη συμπεριφορά της ως εποπτικού οργάνου. Η πρώτη εξήγηση είναι ότι οι τράπεζες δεν αγόρασαν ασφάλεια και ορισμένες προχώρησαν σε κερδοσκοπικές τοποθετήσεις. Η δεύτερη είναι ότι η ΕΚΤ γνωρίζει πως το χρηματοπιστωτικό σύστημα πάσχει από έλλειψη διαφάνειας – και επίσης γνωρίζει ότι οι επενδυτές γνωρίζουν πως δεν μπορούν να εκτιμήσουν τον αντίκτυπο ενός υποχρεωτικού χρεοστασίου το οποίο μπορεί να στεγνώσει τις χρηματοπιστωτικές αγορές όπως είχε γίνει την επαύριο της κατάρρευσης των Lehman Brothers το Σεπτέμβρη του 2008. Τέλος η ΕΚΤ ενδέχεται να προσπαθεί να προστατέψει τις λίγες τράπεζες που έχουν προσυπογράψει τα ασφαλιστικά συμβόλαια και θα πρέπει να τα πληρώσουν σε περίπτωση υποχρεωτικής χρεοκοπίας.

Καμιά απ’ αυτές τις εξηγήσεις όμως δεν αποτελεί καλή δικαιολογία για την αντίθεση της ΕΚΤ σε μια μεγάλη υποχρεωτική αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Η ΕΚΤ θα έπρεπε να έχει επιμείνει σε μεγαλύτερη διαφάνεια – πράγματι αυτό ήταν ένα από τα βασικότερα διδάγματα του 2008. Θα έπρεπε να μην έχει επιτρέψει στις τράπεζες να κερδοσκοπούν όπως έκαναν. Θα έπρεπε τουλάχιστον να τους έχει ζητήσει να αγοράσουν ασφάλιση – και στη συνέχεια η συζήτηση για την αναδιάρθρωση να γινόταν με έναν τρόπο που θα διασφάλιζε ότι τα ασφαλιστικά συμβόλαια θα πληρώνονταν.

Ελάχιστες ενδείξεις ωστόσο έχουμε ότι μια μεγάλη υποχρεωτική αναδιάρθρωση θα είναι πιο τραυματική από μια μεγάλη εθελοντική αναδιάρθρωση. Επιμένοντας στον εθελοντικό χαρακτήρα του εγχειρήματος, η ΕΚΤ ενδεχομένως να προσπαθεί να πείσει ότι η αναδιάρθρωση δεν είναι μεγάλη. Αλλά στην περίπτωση αυτή βάζει τα συμφέροντα των τραπεζών πάνω από τα συμφέροντα της Ελλάδας για την οποία το μεγάλο ‘κούρεμα’ είναι ουσιαστικής σημασίας για να ξεπεράσει την κρίση. Στην πραγματικότητα η ΕΚΤ μπορεί κάλλιστα να θέτει τα συμφέροντα κάποιων λίγων τραπεζών που έχουν προσυπογράψει συμβόλαια ασφάλισης έναντι κινδύνου πτώχευσης πριν από τα συμφέροντα και της Ελλάδας, και των Ευρωπαίων φορολογουμένων και των φρόνιμων πιστωτών που αγόρασαν ασφάλιση.

Η τελευταία παραδοξότητα της ΕΚΤ αφορά τη δημοκρατική διακυβέρνηση. Η απόφαση για το αν η ελληνική αναδιάρθρωση θα είναι πιστωτικό γεγονός θα ληφθεί από μια μυστική επιτροπή του ISDA, μιας ομάδας του κλάδου που έχει ισχυρά συμφέροντα στο αποτέλεσμα της ελληνικής αναδιάρθρωσης. Αν όσα αναφέρονται από ειδησεογραφικά πρακτορεία και εφημερίδες είναι σωστά, ορισμένα μέλη της επιτροπής έχουν χρησιμοποιήσει τη θέση τους αυτή για να προωθήσουν πιο βολικές θέσεις για τη διαπραγμάτευση. Είναι εντελώς εξωφρενικό το ότι η ΕΚΤ αφήνει σε μια μυστική επιτροπή παραγόντων της αγοράς με ίδια συμφέροντα στην υπόθεση του ελληνικού χρέους το δικαίωμα να ορίσει τι είναι αποδεκτή αναδιάρθρωση χρέους.

Το μόνο επιχείρημα που – επιφανειακά τουλάχιστον – μοιάζει να θέτει το δημόσιο συμφέρον πάνω από το συμφέρον των τραπεζών είναι ότι μια μη εθελοντική αναδιάρθρωση μπορεί να οδηγήσει σε χρηματοπιστωτική μόλυνση με τις μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης, δηλαδή την Ιταλία, την Ισπανία ή και τη Γαλλία να αντιμετωπίζουν μια μεγάλη, ενδεχομένως και απαγορευτική, αύξηση του κόστους δανεισμού τους. Αλλά αυτό προϋποθέτει μια ερώτηση: γιατί η μη εθελοντική αναδιάρθρωση μπορεί να επιδεινώσει τη μόλυνση περισσότερο από ότι η εθελοντική αναδιάρθρωση του ίδιου μεγέθους; Αν υπήρχε το κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο στον τραπεζικό τομέα και οι τράπεζες που κατέχουν δημόσιο χρέος είχαν αγοράσει ασφάλιση, μια μη εθελοντική αναδιάρθρωση θα προκαλούσε λιγότερα προβλήματα στις αγορές.

Βέβαια μπορεί να υποστηρίξει κανείς ότι αν η Ελλάδα λύσει το πρόβλημά της με μια μη εθελοντική αναδιάρθρωση κι άλλες χώρες θα μπουν στον πειρασμό να δοκιμάσουν την ίδια λύση. Και ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές, από ανησυχία γι’ αυτό, αμέσως θα αυξήσουν τα επιτόκια στις άλλες χώρες της Ευρωζώνης λιγότερο ή περισσότερο. Αλλά οι πιο επικίνδυνες χώρες είναι ήδη εκτός αγορών, επομένως μια ενδεχόμενη αντίδραση πανικού θα έχει περιορισμένες συνέπειες. Κατά τα άλλα, σαφώς και μπορούν κι άλλοι να μπουν στον πειρασμό να μιμηθούν την Ελλάδα αν η Ελλάδα τα βγάλει πέρα καλύτερα με μια αναδιάρθρωση. Αυτό είναι αλήθεια, αλλά το ξέρουν κι όλοι από χτες…

Η συμπεριφορά της ΕΚΤ δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει. Όπως έχουμε δει και σε άλλες περιπτώσεις οι θεσμοί που δεν υπόκεινται σε δημοκρατική λογοδοσία τείνουν να υπόκεινται σε ειδικά συμφέροντα. Αυτό ίσχυε πριν το 2008. Δυστυχώς για την Ευρώπη – και για την παγκόσμια οικονομία – δεν αντιμετωπίστηκε σωστά αυτό το πρόβλημα έκτοτε.

http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/2012-02-07-23-04-49-2012020750695/

Τζ. Στίγκλιτζ: Oι κίνδυνοι που ελλοχεύουν το 2012

Το 2011 θα καταγραφεί στη μνήμη μας ως το έτος που πολλοί υπεραισιόδοξοι Αμερικανοί άρχισαν να χάνουν τις ελπίδες τους. Κάποτε ο πρόεδρος Τζον Κένεντι είχε πει ότι η παλίρροια παρασέρνει όλα τα πλοία. Τώρα όμως, που «υποχωρούν τα νερά», οι Αμερικανοί αρχίζουν να διαπιστώνουν ότι δεν παρασύρθηκαν μόνο τα ανθεκτικά σκαριά, αλλά έγιναν συντρίμμια και τα μικρότερα σκάφη.
Σε αυτή τη σύντομη χρονική στιγμή, όταν η παλίρροια «ανέβαινε», εκατομμύρια Αμερικανοί πίστεψαν ότι ίσως να είχαν μια ελπίδα να υλοποιήσουν το «αμερικανικό όνειρο». Τώρα, όμως, και αυτά τα όνειρα έχουν αρχίσει να απομακρύνονται. Από το 2011 οι αποταμιεύσεις όσων έχασαν τις θέσεις εργασίας τους το 2008 και 2009 ξοδεύθηκαν, ενώ τα επιδόματα ανεργίας εξαντλήθηκαν. Και τα πρωτοσέλιδα εφημερίδων που ανακοίνωναν νέες προσλήψεις, οι οποίες δεν είναι ακόμη επαρκείς για να καλύψουν τον αριθμό των ατόμων που υπό κανονικές συνθήκες θα εισέρχονταν στην αγορά εργασίας, σήμαναν ελάχιστα για τους 50χρονους, οι οποίοι δεν ελπίζουν πλέον ότι θα μπορέσουν να ξαναπροσληφθούν κάποια στιγμή στη ζωή τους. Πράγματι, τα άτομα μέσης ηλικίας που πίστεψαν ότι ενδεχομένως να έμεναν άνεργοι για λίγους μήνες, έχουν τώρα συνειδητοποιήσει ότι ουσιαστικά βγήκαν σε υποχρεωτική συνταξιοδότηση. Από την άλλη, οι νέοι που αποφοίτησαν από κολέγια και επιβαρύνονται τώρα με χρέη δεκάδων χιλιάδων δολαρίων από την εκπαίδευσή τους δεν μπορούν να βρουν μια θέση εργασίας. Ατομα δε που μετακινήθηκαν σε οικίες φίλων ή συγγενών τους έχουν μείνει άστεγοι. Τα σπίτια που αγοράστηκαν κατά τη διάρκεια της μεγάλης ευφορίας στην αγορά στέγης εξακολουθούν να βρίσκονται στην αγορά ή έχουν πωληθεί με ζημία. Περισσότερες από επτά εκατομμύρια αμερικανικές οικογένειες έχουν χάσει τα σπίτια τους.
Η σκοτεινή πλευρά της οικονομικής ευημερίας της προηγούμενης δεκαετίας έγινε πλήρως αισθητή και στην Ευρώπη. Οι επιπτώσεις από τη στροφή της Ελλάδας και άλλων κυβερνήσεων σε αυστηρά μέτρα λιτότητας άρχισαν να ασκούν μεγάλο βάρος από πέρυσι. Ο «ιός» της κρίσης μεταδόθηκε στην Ιταλία, ενώ η ανεργία στην Ισπανία, η οποία ήταν κοντά στο 20% από τότε που άρχισε η ύφεση, αυξήθηκε ακόμη περισσότερο. Μέσα σε όλα αυτά, το αδιανόητο -η κατάρρευση του ευρώ- άρχισε να αποτελεί πιθανότητα. Το τρέχον έτος αναμένεται να αποδειχθεί ακόμη χειρότερο. Βεβαίως, υπάρχει πιθανότητα οι ΗΠΑ να επιλύσουν τα πολιτικά τους προβλήματα και τελικά να υιοθετήσουν τα μέτρα στήριξης που κρίνονται αναγκαία για τη μείωση της ανεργίας στο 6% ή 7% (τα προ της κρίσης επίπεδα του 4% ή 5% είναι υπερβολικά για να ελπίζει κάποιος ότι μπορεί να επιτευχθούν). Ομως, αυτό δεν είναι πιθανό στις ΗΠΑ, όπως και στην Ευρώπη τα μέτρα λιτότητας από μόνα τους δεν είναι δυνατόν να επιλύσουν τα προβλήματα. Αντίθετα, τα μέτρα λιτότητας το μόνο που θα κάνουν είναι να επιτείνουν την οικονομική επιβράδυνση και χωρίς την ανάπτυξη, η κρίση χρέους -και η κρίση του ευρώ- θα επιδεινωθεί. Η μακρόχρονη κρίση που άρχισε με την κατάρρευση της αγοράς στέγης το 2007 μαζί με τη συνεπακόλουθη ύφεση θα συνεχιστούν. Πολύ περισσότερο οι μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες, οι οποίες αντεπεξήλθαν επιτυχώς στις καταιγίδες του 2008 και 2009, ίσως να μην καταφέρουν να αντιμετωπίσουν το ίδιο καλά τα προβλήματα που διαφαίνονται στον ορίζοντα. Ηδη, η ανάπτυξη της Βραζιλίας παρουσίασε στασιμότητα, πυροδοτώντας ανησυχίες στα γειτονικά κράτη της Λατινικής Αμερικής.
Εν τω μεταξύ, δεν έχουν επιλυθεί μακροχρόνια προβλήματα, όπως το θέμα της κλιματικής αλλαγής και άλλες περιβαλλοντικές απειλές σε συνδυασμό με την αυξανόμενη ανισότητα στις περισσότερες χώρες του πλανήτη. Ορισμένα μάλιστα από τα προβλήματα αυτά έχουν καταστεί πιο σοβαρά. Για παράδειγμα, η υψηλή ανεργία συνθλίβει τους μισθούς και αυξάνει τη φτώχεια.
Τα καλά νέα είναι ότι η αντιμετώπιση αυτών των μακροχρόνιων προβλημάτων θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση των βραχυπρόθεσμων προβλημάτων. Η αύξηση των επενδύσεων για τη θωράκιση της οικονομίας από το φαινόμενου του θερμοκηπίου θα μπορούσε να συμβάλει στην τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας, στην ανάπτυξη και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Επίσης, περισσότερη προοδευτική φορολόγηση, η οποία ουσιαστικά αναδιανέμει το εισόδημα από την ανώτατη προς τη μεσαία και χαμηλή τάξη, θα μπορούσε ταυτόχρονα να μειώσει την ανισότητα και να αυξήσει τις θέσεις εργασίας, ενισχύοντας τη συνολική ζήτηση. Η υψηλότερη φορολογία στην ανώτατη κλίμακα θα μπορούσε να αποφέρει έσοδα για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων δημοσίων επενδύσεων και να προσφέρει κάποια κοινωνική προστασία στα άτομα της κατώτερης κοινωνικής τάξης, συμπεριλαμβανομένων των ανέργων.
Ακόμη και στην περίπτωση που δεν διευρυνθεί το δημοσιονομικό έλλειμμα, τέτοιου είδους αυξήσεις σε φόρους και δαπάνες σε «ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς» θα μπορούσαν να μειώσουν την ανεργία και να αυξήσουν την παραγωγή. Το σημείο ανησυχίας, ωστόσο, έγκειται στο γεγονός ότι αυτές οι πολιτικές και αυτή η ιδεολογία και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αλλά ειδικά στις ΗΠΑ, δεν πρόκειται να επιτρέψουν σε κανένα απ' αυτά τα δύο να συμβούν. Η σταθεροποίηση του ελλείμματος θα οδηγήσει σε περικοπές των κοινωνικών δαπανών, επιδεινώνοντας την ανισότητα. Αντίστοιχα η έλξη της θεωρίας των supply-side economics, παρά τα επιχειρήματα εναντίον της (ειδικά σε μία περίοδο υψηλής ανεργίας), θα αποτρέψει την αύξηση των φόρων στην ανώτατη κλίμακα εισοδήματος. Ομως, ακόμη και πριν από την κρίση, υπήρξε εξισορρόπηση των οικονομικών δυνάμεων -ουσιαστικά πρόκειται για διόρθωση μιας ανωμαλίας 200 ετών, στο πλαίσιο της οποίας το μερίδιο της Ασίας στο παγκόσμιο ΑΕΠ υποχώρησε από το περίπου 50% σε ένα επίπεδο χαμηλότερο από 10%. Η πραγματική δέσμευση στην ανάπτυξη που μπορεί να διακρίνει κάποιος στην Ασία και άλλες αναδυόμενες αγορές έρχεται σήμερα σε αντίθεση με τις εσφαλμένες πολιτικές της Δύσης, οι οποίες καθοδηγούμενες από ένα μείγμα ιδεολογίας και κεκτημένων συμφερόντων, φαίνεται επίσης να αντανακλά τη δέσμευση να μην υπάρξει ανάπτυξη.
Κατά συνέπεια, η εξισορρόπηση της παγκόσμιας οικονομίας αναμένεται να επιταχυνθεί, ανοίγοντας αναπόφευκτα το δρόμο σε πολιτικές εντάσεις. Με όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η παγκόσμια οικονομία, θα είμαστε τυχεροί εάν οι εντάσεις αυτές δεν αρχίσουν να εκδηλώνονται τους προσεχείς 12 μήνες.
Aρθρο του JOSEPH E. STIGLITZ
Ο κ. Joseph E. Stiglitz είναι καθηγητής Πανεπιστημίου στο Columbia University, είναι νομπελίστας Οικονομίας και συγγραφέας του βιβλίου «Free Markets and the Sinking of the Global Economy».
Copyright: Project Syndicate, 2012
http://www.naftemporiki.gr/news/cstory.asp?id=2124159

Τα τέσσερα στάδια στο ΔΝΤ

Το ταγκό... της Ελλάδας με την Αργεντινή

ZZ

Το «σενάριο Αργεντινής» ήταν πάντα προσφιλές στον Τζόζεφ Στίγκλιτς. Ηδη από το 2010 ο Αμερικανός νομπελίστας οικονομολόγος έλεγε τα εξής «σπουδαία»: «Η Αργεντινή αποτελεί ένα καλό παράδειγμα. Αφού υποτίμησε το νόμισμά της και αναδιάρθρωσε το χρέος της, πλήρωσε ένα υψηλό τίμημα. Γνώρισε όμως στη συνέχεια έξι χρόνια ανάπτυξης, που της επέτρεψαν να μειώσει το ποσοστό της φτώχειας από 40% σε 13%. Η ανεργία της είναι σήμερα μικρότερη από εκείνη που γνωρίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Μπορεί να μη λύθηκαν όλα τα προβλήματά της, αλλά η κατάσταση είναι σήμερα αντικειμενικά καλύτερη από ό, τι πριν. Βγαίνοντας από το ευρώ και αναδιαρθρώνοντας το χρέος τους, η Ελλάδα και η Ισπανία θα ανακτούσαν την ανταγωνιστικότητά τους. Δεν θα είχαν βέβαια πλέον πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές, αλλά αυτό συμβαίνει ήδη με την Ελλάδα. Αυτό που τους συμβαίνει σήμερα είναι η χειρότερη δυνατή τιμωρία…».
Ανάλογες απόψεις έχει διατυπώσει και ο άλλος Αμερικανός νομπελίστας, ο Πολ Κρούγκμαν. Οι δύο οικονομολόγοι δεν μπορεί ασφαλώς να κατηγορηθούν για άγνοια. Ούτε για δόλο, ότι θα ήθελαν ας πούμε την κατάρρευση του ευρώ γιατί το είδαν από την αρχή με κακό μάτι.
Το πιο σουρεαλιστικό από όλα είναι ότι τους διαψεύδει ο «μοιραίος» υπουργός Οικονομικών της Αργεντινής Ντομίνγκο Καβάγιο, που τη δεκαετία του ’90 επεξεργάστηκε και εφήρμοσε τη λεγόμενη «στρατηγική της Αργεντινής» κατ’ απαίτησιν του ΔΝΤ. Και μας προειδοποιεί ότι μια τέτοια στρατηγική θα ισοδυναμούσε με αυτοκτονία!
Οι Αμερικανοί οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η εμπειρία από τις χώρες που ακολούθησαν τον δρόμο της Αργεντινής έδειξε πως η διαγραφή ενός σημαντικού μέρους του χρέους μιας χώρας δεν κάνει την οικονομία της λιγότερο αλλά περισσότερο αξιόπιστη! Οσο για τον δικαστικό δρόμο που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν οι δανειστές, υπάρχει μια βασική παραδοχή του διεθνούς δικαίου πως καμία κυρίαρχη χώρα δεν μπορεί να υποχρεωθεί να συνομολογήσει την οικονομική αυτοκτονία της, εξαναγκαζόμενη σε μέτρα λιτότητας που θα εξανδραποδίσουν τον λαό της. Τα κράτη είναι κυρίαρχα. Και όταν δεν το αντιλαμβάνονται αυτό οι κυβερνήσεις τους, το αντιλαμβάνονται οι λαοί τους.
Ο Τζόζεφ Στίγκλιτς είναι ένας από τους πλέον διάσημους, αλλά κυρίως από τους πλέον αμφιλεγόμενους Αμερικανούς οικονομολόγους. Λοιπόν, αυτός ο νομπελίστας (!) έπεισε τον Παπανδρέου να σύρει τη χώρα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, με το επιχείρημα πως «θα μπορούσε το Ταμείο να μας παράσχει προστασία έναντι των κερδοσκοπικών πιέσεων στα ελληνικά ομόλογα».
Αντίθετα, όμως, τα ελληνικά ομόλογα μπήκαν στο στόμα του διαβόλου... ανοίγοντας την όρεξη για βίαιες επιθέσεις κατά των ομολόγων και των λοιπών ευάλωτων οικονομιών της Ευρωζώνης.
Ο Στίγκλιτς έχει υπηρετήσει τους σύγχρονους δεσμοφύλακες του χρέους, την Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οταν έλαβε το βραβείο Νομπέλ για την Οικονομία, πριν από δέκα χρόνια, είχε αποκαλύψει στον δημοσιογράφο Γκρεγκ Πάλαστ της βρετανικής εφημερίδας Observer το πώς γεμίζουν σήμερα οι σύγχρονες φυλακές του χρέους με ολόκληρους λαούς. «Αναλύουμε ξεχωριστά την οικονομία κάθε χρεωμένης χώρας», έλεγε τότε ο Στίγκλιτς. «Και παραδίδουμε σε κάθε υπουργό ένα πανομοιότυπο πρόγραμμα που αποτελείται από τέσσερα στάδια».
Πρώτο στάδιο: οι ιδιωτικοποιήσεις. Ή, ακριβέστερα, το «λάδωμα». Γιατί οι ηγέτες αυτών των χωρών ξεπουλούσαν πρόθυμα τις δημόσιες υπηρεσίες των χωρών τους!
Δεύτερο στάδιο: Η απελευθέρωση στην κυκλοφορία του κεφαλαίου. Θεωρητικά, η απελευθέρωση επιτρέπει την εισροή και την εκροή κεφαλαίων. Στην πράξη, όμως, τα κεφάλαια έφευγαν μόνο έξω. Εμπαιναν για κερδοσκοπία στην αγορά ακινήτων και έφευγαν στον πρώτο κίνδυνο. Υστερα οι χώρες τα «καλόπιαναν» για να επιστρέψουν με αστρονομικά επιτόκια, που συνέτριβαν τις οικονομίες τους και τα δημόσια ταμεία τους.
Τρίτο στάδιο: Η προσαρμογή στις αγοραίες τιμές. Ενας ευφημισμός για αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων, του νερού και του φυσικού αερίου. «Οι ταραχές που ακολουθούσαν ήταν μια επώδυνη φυσική συνέπεια», συνεχίζει ο Στίγκλιτς.
Τέταρτο στάδιο: Το «άνοιγμα» της οικονομίας. Ο Στίγκλιτς το παραλληλίζει με τους πολέμους του οπίου. Οι ισχυρές χώρες υποχρέωναν τις ασθενέστερες να ανοίξουν τα σύνορά τους στα προϊόντα τους, ενώ ταυτόχρονα προστάτευαν τις δικές τους αγορές από τα δικά τους.