31.5.09

Με... ασπιρίνες δεν σώζεται το σύστημα υγείας των ΗΠΑ

Τα προγράμματα κοινωνικών ασφαλίσεων και Medicare οδεύουν προς πτώχευση

Οταν η επιτροπή έγκρισης του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων και του Medicare ανακοίνωσε τα πορίσματα για την οικονομική κατάσταση των δύο αυτών προγραμμάτων, επικράτησε απαισιοδοξία σε όλα τα ΜΜΕ. «Το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων και το Medicare ίσως πτωχεύσουν νωρίτερα», ήταν ο τίτλος της Wall Street Journal. Στην πραγματικότητα, ο τίτλος που θα ταίριαζε καλύτερα στην είδηση θα ήταν: «Το σύστημα των κοινωνικών ασφαλίσεων και το Medicare κινδυνεύουν να πτωχεύσουν το 2010». Καθίσταται, πλέον, προφανές ότι τόσο ο πρόεδρος (ανεξαρτήτως κόμματος) όσο και το Κογκρέσο δεν προτίθενται να ασχοληθούν με την ωρολογιακή βόμβα της γήρανσης του πληθυσμού, παρά μόνον αν αναγκασθούν. Και ο πλέον αποτελεσματικός τρόπος για να αναγκασθούν θα είναι η οικονομική κατάρρευση των δύο προγραμμάτων, καθώς τα Ταμεία τους στερεύουν και οι υποχρεώσεις τους υπερβαίνουν τους φόρους που εισπράττουν. Οσο ταχύτερα πτωχεύσουν, τόσο καλύτερα. Διότι, στην έκθεση της επιτροπής είναι σαφές ότι τα δύο προγράμματα θα κηρύξουν πτώχευση.

Το 1990 αντιπροσώπευαν το 28% των ομοσπονδιακών δαπανών. Το 2019, το μερίδιό τους θα έχει φθάσει σχεδόν στο 40%. Καθώς αυξάνονται οι δαπάνες, εντείνονται οι πιέσεις για αυξήσεις φόρων, εκτόξευση δημοσιονομικών ελλειμμάτων ή περικοπή προγραμμάτων. Πώς μπορεί να αναδιοργανωθεί το σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα των υπηρεσιών και να μειωθεί το κόστος;

Δυστυχώς, τα Ταμεία των προγραμμάτων κοινωνικών ασφαλίσεων και Medicare δεν θα στερεύσουν πριν από το 2017 και το 2037, αντιστοίχως - και οι δύο πολύ μακρινές χρονολογίες. Μέχρι τότε, τα Ταμεία της κυβέρνησης θα αδειάζουν σιωπηρά. Τα ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου που ελέγχουν τα χαρτοφυλάκια αυτών των προγραμμάτων θα υποβάλλονται στο υπουργείο Οικονομικών για να πληρωθούν. Και οι πληρωμές τους θα χρηματοδοτούνται με τρεις εναλλακτικούς τρόπους: με μεγαλύτερα ελλείμματα, υψηλότερους φόρους ή περικοπές δαπανών.

Πολιτική χωρίς ουσία

Αν δεν μεσολαβήσει κάποιο σημαντικό συμβάν, κάτι που να απαιτεί κάποια αντίδραση, πρόεδροι και Κογκρέσο θα αποφεύγουν τις δύσκολες επιλογές. Οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι ανησυχούν, αλλά οι προτάσεις τους είναι εντελώς θεωρητικές. «Πρέπει να σώσουμε το σύστημα των κοινωνικών ασφαλίσεων για τον 21ο αιώνα», διεκήρυττε ο Μπιλ Κλίντον. «Το σύστημα οδεύει προς πτώχευση», προειδοποιούσε ο Τζορτζ Μπους. Και τώρα ο Μπαράκ Ομπάμα φαίνεται πως ακολουθεί την πεπατημένη οδό. «Βρισκόμαστε στο τέλος του δρόμου», δήλωσε στην Washington Post. Δεινή ρητορική, αλλά εκεί τελειώνουν όλα. Αν και κανείς δεν περιμένει από τον Ομπάμα να κάνει μεγάλα πράγματα μέσα σε μόλις τέσσερις μήνες, ωστόσο δεν δείχνει να υποστηρίζει τις αναγκαίες πολιτικές: τη σταδιακή αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης, τη σταδιακή μείωση των συντάξεων για τους πλουσιότερους συνταξιούχους και μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση του συστήματος Medicare.

Πράγματι, τα σχέδια του Ομπάμα για επέκταση των κοινωνικών ασφαλίσεων ενδέχεται να αυξήσουν τις δαπάνες του Medicare, αυξάνοντας το κόστος της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Οπως, δηλαδή, κάνει η General Motors, «διατηρούμε τις κακές μας συνήθειες, επειδή μπορούμε να τις διατηρήσουμε προσωρινά». Οσο, όμως, αναβάλλονται οι αλλαγές, τόσο πιο επώδυνες θα είναι. Το σύστημα των κοινωνικών ασφαλίσεων ήρθε αντιμέτωπο με την πραγματικότητα το 1983, όταν η κατάρρευση ενός Ταμείου εξώθησε το Κογκρέσο σε αλλαγές. Το δίδαγμα από αυτό το γεγονός είναι ότι τελικά χρειαζόμαστε μία κρίση.

Υπό κατάρρευση

Μέσα στα επόμενα 75 χρόνια, το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων και το Medicare θα κοστίσουν 103,2 τρισ. δολάρια, ενώ οι φόροι και τα ασφαλιστικά έσοδα θα ανέλθουν μόλις στα 57,4 τρισ. Δημιουργείται, λοιπόν, έλλειμμα 45,8 τρισ. δολαρίων. Οι υπεύθυνοι του Medicare διερωτώνται τι θα γίνει όταν εξανεμισθούν οι πόροι για τα προγράμματα νοσηλείας. Οπως επισημαίνουν, «δεν υφίσταται καμία πρόβλεψη για την αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων των προγραμμάτων κοινωνικής ασφάλισης και Medicare». Από τη στιγμή που εξαντληθούν τα περιουσιακά στοιχεία τους, δεν θα μπορούν να διατεθούν τα απαραίτητα κονδύλια για δαπάνες πέραν όσων καλύπτονται από τις εισπράξεις φόρων. Οι επιταγές για το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων θα συρρικνωθούν. Κάποιες από τις εισφορές για το Medicare δεν θα καταβάλλονται εξ ολοκλήρου, οι ελλείψεις θα επιδεινώνονται διαρκώς. Τα νοσοκομεία ίσως να κλείσουν.

Προκειμένου να αποκαταστήσουν τη φερεγγυότητα των προγραμμάτων, το Κογκρέσο και ο Λευκός Οίκος θα αντιμετωπίσουν θεμελιώδη ζητήματα. Το 1940, το προσδόκιμο ζωής ήταν 61,4 χρόνια για τους άνδρες και 65,7 για τις γυναίκες. Το 2008, ήταν 75,4 και 80 αντιστοίχως. Και το ερώτημα είναι: τώρα που βελτιώνεται η υγεία και η μακροζωία των ανθρώπων, πότε πρέπει να σταματούν να εργάζονται και να δικαιούνται την εισφορά της κυβέρνησης στις συντάξεις τους; Και επιπλέον, πόσο θα πρέπει να επιδοτούνται από την κυβέρνηση οι πλουσιότεροι από τους συνταξιούχους; Σε ποιο βαθμό πρέπει οι υποχρεώσεις προς τους ηλικιωμένους να έχουν προτεραιότητα έναντι άλλων εθνικών αναγκών, όπως η εκπαίδευση, η έρευνα, οι μεταφορές ή η ενίσχυση των χαμηλών οικογενειακών εισοδημάτων;

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyagor_1_30/05/2009_316641

Δύσκολη η απόφαση για τη διαδοχή στη Fed

Ο Μπαράκ Ομπάμα θα πρέπει να καταλήξει αν θα διατηρήσει στην προεδρία τον Μπεν Μπερνάνκι

Του David Ignatius*

Κάποια στιγμή μέσα στο καλοκαίρι, ο Μπαράκ Ομπάμα θα πρέπει να αρχίσει να προετοιμάζεται για μία από τις μεγάλες αποφάσεις της προεδρίας του. Αν θα πρέπει να επαναδιορίσει τον Μπεν Μπερνάνκι στη θέση του προέδρου της Fed τον Ιανουάριο, όταν εκπνεύσει η θητεία του. Την επιλογή του περιπλέκει το γεγονός ότι ο έτερος προφανής υποψήφιος είναι ο Λόρενς Σάμερς, ο τσάρος της οικονομίας του Λευκού Οίκου.

Ο κ. Μπερνάνκι αναδείχθηκε ένας από τους ελάχιστους ήρωες της χρηματοοικονομικής κρίσης. Παρά το χαμηλό προφίλ που διατηρεί, υπήρξε πραγματικός «τίγρης» στον χειρισμό της κρίσης. Η Fed του κ. Μπερνάνκι διαφέρει παρασάγγας από εκείνη των προκατόχων του.

Την περασμένη εβδομάδα, ο κ. Μπερνάνκι δέχθηκε να παραχωρήσει συνέντευξη και να μιλήσει για τα μαθήματα που έλαβε. Ηταν συγκρατημένος ακόμα και όταν περιέγραφε τη μάχη για να συγκρατήσει τη μεγαλύτερη χρηματοοικονομική κρίση των τελευταίων 50 ετών. Τον ρώτησα με ποιο τρόπο θα εξηγούσε στον διάδοχό του τι τον δίδαξαν αυτά τα δύο ταραγμένα χρόνια. Η απάντησή του ήταν απρόσμενη. Παρά την τόσο μεγάλη χρονική απόσταση και τις τόσες εξελίξεις, πιστεύει ότι οι ομοιότητες της τρέχουσας κρίσης είναι πολλές με έναν κλασικό τραπεζικό πανικό του 19ου αιώνα. «Είδαμε παραλλαγές του κλασικού πανικού», τόνισε ο κ. Μπερνάνκι, ενθυμούμενος τη διετία 2007-08, όταν οι υποτιθέμενες ασφαλείς αγορές αίφνης «κλείδωσαν» καθώς οι επενδυτές έσπευδαν να αποσύρουν τα κεφάλαιά τους.

Ως πρόεδρος της Fed, ο κ. Μπερνάνκι αναζήτησε καινοτομικούς τρόπους άντλησης κεφαλαίων και αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στις αγορές. Αν δεν απέφερε καρπούς μια τακτική, έσπευδε να δοκιμάσει κάποια άλλη. Μέχρι που, σταδιακά, ο πανικός καταλάγιασε. Τώρα, έχουν δρομολογηθεί νέα προγράμματα διάσωσης. Ο Μπάρνι Φρανκ, πρόεδρος της επιτροπής οικονομικών της Βουλής των Αντιπροσώπων, σχεδιάζει νομοσχέδιο στήριξης της αγοράς δημοτικών ομολόγων, μέτρο που θα μπορούσε να προσθέσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια στον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό.

Η πρόκληση για τη Fed θα είναι η απομάκρυνση των ερειπίων, συμπεριλαμβανομένων των ειδικών δομών που δημιουργήθηκαν για τη συγκράτηση της κρίσης. Ο κ. Ομπάμα θα θελήσει ένα άτομο που θα μπορεί να πείσει τις αγορές ότι η Κεντρική Τράπεζα θα πατάξει τον κίνδυνο του πληθωρισμού, ανεξαρτήτως πολιτικού ή άλλου κόστους. Προς το παρόν, πάντως, μάλλον ισχύει το επιχείρημα ότι δεν αλλάζεις μια ομάδα που, τουλάχιστον σήμερα, φαίνεται να κερδίζει.

οικονομικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ

Bloomberg, AFP

Mεικτά ήταν τα οικονομικά αποτελέσματα που είδαν το φως της δημοσιότητας χθες στις HΠA. Oι αδυναμίες αποπληρωμής στεγαστικών δανείων και οι κατασχέσεις ανήλθαν σε επίπεδο ρεκόρ το πρώτο τρίμηνο. Σε μια θετική εξέλιξη, οι βιομηχανικές παραγγελίες διαρκών αγαθών αυξήθηκαν τον Aπρίλιο κατά 1,9% έπειτα από πτώση κατά 2,1% τον Mάρτιο. Επιπλέον, οι Αμερικανοί που κατέθεσαν νέες αιτήσεις για επίδομα ανεργίας την προηγούμενη εβδομάδα μειώθηκαν κατά 13.000, στις 623.000, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπ. Eργασίας των HΠA. Σύμφωνα με την Eνωση Tραπεζών Xορήγησης Στεγαστικών Δανείων (Mortgage Bankers Association) το ποσοστό των περιπτώσεων αδυναμίας αποπληρωμής στεγαστικών δανείων αυξήθηκε στο 9,12% το πρώτο τρίμηνο αντί 7,88% το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ το ποσοστό των στεγαστικών δανείων που οδηγήθηκαν σε διαδικασία κατάσχεσης των υποθηκευμένων κατοικιών ανήλθε στο 1,37%. Kαι τα δύο αυτά ποσοστά είναι τα υψηλότερα από το 1972. Οπως υπογράμμισε η Ενωση των Tραπεζών, ένας στους οκτώ Αμερικανούς καθυστερεί πλέον τις δόσεις του στεγαστικού του δανείου, ή ήδη αντιμετωπίζει διαδικασίες κατάσχεσης του ακινήτου του. Πάντως, παρά την αύξηση των βιομηχανικών παραγγελιών, αυτές συνεχίζουν να κυμαίνονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 13 ετών, ενώ και οι νέες αιτήσεις για επίδομα ανεργίας ανέρχονται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Ωστόσο διακρίνεται, σύμφωνα με τους οικονομολόγους της Moody’s, μία μικρή επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των νέων αιτήσεων.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyagor_1_29/05/2009_316455

Μαθήματα «σεμνότητας» από έναν τέως υπουργό

Με τον αέρα του έμπειρου (5 χρόνια θητείας στο υπουργείο Οικονομίας) και του σοφού (καθηγητής Οικονομικών) ο Γ. Αλογοσκούφης εκτίμησε ότι όχι μόνο δεν είναι δυνατό να μειωθεί το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ σε δύο χρόνια αλλά και δεν πρέπει, γιατί θα καθυστερήσει την ανάκαμψη της οικονομίας. Αφησε να εννοηθεί ότι θα πρέπει να γίνει πολιτική διαπραγμάτευση με την Κομισιόν για παράταση της προθεσμίας μείωσης του ελλείμματος αν και αναγνώρισε τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος λόγω του ότι οι σχέσεις μας με τις Βρυξέλλες δεν είναι και στα καλύτερά τους. Αυτό που δεν είπε είναι ποιος ευθύνεται για το έλλειμμα, τον διαλυμένο φοροεισπρακτικό μηχανισμό, την υποβάθμιση των σχέσεων με την Κομισιόν. Προφανώς επειδή δεν θέλει να περιαυτολογεί...

Πιστός στη μη προσαρμογή

Την ώρα που ολοένα και περισσότεροι ενστερνίζονται την άποψη του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος ότι πρέπει να αλλάξει το αναπτυξιακό μοντέλο της οικονομίας, ο κ. Αλογοσκούφης υποστηρίζει το αντίθετο.

Επίσης, επιμένει στην ήπια προσαρμογή, περισσότερο τώρα απ’ ότι στο παρελθόν. Συνέστησε, δηλαδή, στον κ. Παπαθανασίου να αφήσει γι’ αργότερα, όταν έρθει η ανάκαμψη, τα σκληρά μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής. Προφανώς, αυτό θα επέλεγε ο κ. Παπαθανασίου, εάν μπορούσε. Απλώς, δεν μπορεί. Γιατί η Κομισιόν, το ΔΝΤ, και κυρίως οι αγορές, ανακάλυψαν ότι ο κ. Αλογοσκούφης ως υπουργός δεν έκανε καθόλου προσαρμογή.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyepix_1_29/05/2009_316450

29.5.09

ΗΠΑ: Συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 5,7% το α' τρίμηνο

Με ετήσιο ρυθμό της τάξης του 5,7% συρρικνώθηκε η αμερικανική οικονομία κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου, καταγράφοντας τις χειρότερες εξαμηνιαίες επιδόσεις των τελευταίων 50 ετών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου, η μείωση του ΑΕΠ ήταν μικρότερη από αυτή που αναμενόταν τον προηγούμενο μήνα. Υπενθυμίζεται ότι το τελευταίο τρίμηνο του 2008, το ποσοστό συρρίκνωσης είχε διαμορφωθεί στο 6,3%.

Οι εκτιμήσεις των οικονομολόγων έκαναν λόγο για μείωση του ΑΕΠ το τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου κατά 5,5%.

http://www.naftemporiki.gr/news/static/09/05/29/1670725.htm

Σε χαμηλά επταμήνου το δολάριο

Σε χαμηλά επτά μηνών υποχώρησε σήμερα το δολάριο έναντι μιας σειράς νομισμάτων, ενώ το ευρώ [EUR=X] Σχετικά άρθρα αναρριχήθηκε στα υψηλότερα επίπεδα του 2009 έναντι του αμερικανικού νομίσματος.

Πτώση σημείωσε και το γιεν, καθώς οι ενδείξεις, ότι τα χειρότερα της κρίσης πέρασαν, οδηγεί τους επενδυτές σε θέσεις υψηλότερου ρίσκου.

Στις 14:29 (ώρα Ελλάδος), το ευρώ διαμορφωνόταν στα 1,4126 δολάρια, στα υψηλότερα επίπεδα της χρονιάς. Η ισοτιμία ευρώ – γιεν [JPY=X] Σχετικά άρθρα διαμορφωνόταν στα 135,24 γιεν, ενώ η ισοτιμία δολαρίου – γιεν διαμορφωνόταν στα 95,76 γιεν.

http://www.naftemporiki.gr/news/static/09/05/29/1670697.htm

Περαιτέρω επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης

Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της συνολικής χρηματοδότησης προς το σύνολο των εγχώριων επιχειρήσεων και νοικοκυριών παρουσίασε μικρή επιβράδυνση τον Απρίλιο του 2009 και διαμορφώθηκε σε 10,2%, από 10,8% τον Μάρτιο του 2009 και 15,9% τον Δεκέμβριο του 2008. Επιβράδυνση παρατηρήθηκε στην πιστωτική επέκταση περισσότερο στα νοικοκυριά απ’ ότι προς τις επιχειρήσεις.

Χρηματοδότηση των εγχώριων επιχειρήσεων

Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2009 σε 446 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης επιβραδύνθηκε ελαφρά σε 11,8% από 12,2% τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριος 2008: 18,7%). Πρέπει, όμως, να σημειωθεί ότι η εξέλιξη τον Απρίλιο του 2009 φαίνεται να υποδηλώνει τάση σχετικής σταθεροποίησης του ρυθμού της πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις καθώς ανακόπτεται η έντονη επιβράδυνσή του, που είχε παρατηρηθεί από το Νοέμβριο του 2008 μέχρι και το Μάρτιο του 2009.

Από την ανάλυση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων κατά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας προκύπτει ότι τον επισκοπούμενο μήνα επιταχύνθηκε ο ετήσιος ρυθμός ανόδου της χρηματοδότησης προς τους κλάδους της «ναυτιλίας», του «ηλεκτρισμού-φωταερίου-ύδρευσης» και των «μεταφορών, επικοινωνιών πλην ναυτιλίας» ενώ παρέμεινε αμετάβλητος ή επιβραδύνθηκε στους υπόλοιπους κλάδους. Ειδικότερα, ο ετήσιος ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης προς τη βιομηχανία διαμορφώθηκε τον Απρίλιο του 2009 σε 9,0%, παρέμεινε δηλαδή αμετάβλητος στο επίπεδο του προηγούμενου μήνα (Μάρτιος 2009: 9,0%, Δεκέμβριος 2008: 15,8%) και στο εμπόριο, που είναι ο κλάδος με τη μεγαλύτερη δανειοδότηση, επιβραδύνθηκε οριακά σε 16,5% (Μάρτιος 2009: 16,6%, Δεκέμβριος 2008:19,5%).

Χρηματοδότηση των εγχώριων νοικοκυριών

Η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά ανήλθε τον Απρίλιο του 2009 σε 115 εκατ. ευρώ και ο ετήσιος ρυθμός της πιστωτικής επέκτασης επιβραδύνθηκε σε 8,3%, έναντι 9,2% τον Μάρτιο του 2009 (Δεκέμβριος 2008: 12,8%).

Αναλυτικότερα, η καθαρή ροή των στεγαστικών δανείων ανήλθε σε 133 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2009 και o δωδεκάμηνος ρυθμός ανόδου τους παρουσίασε περαιτέρω επιβράδυνση (Απρίλιος 2009: 7,8%, Μάρτιος 2009: 8,7%, Δεκέμβριος 2008: 11,5%).

Τα καταναλωτικά δάνεια σημείωσαν καθαρή αύξηση κατά 2 εκατ. ευρώ ενώ ο δωδεκάμηνος ρυθμός ανόδου τους επιβραδύνθηκε σε 9,8%, έναντι 10,9% τον Μάρτιο του 2009 (Δεκέμβριος 2008: 16,0%).

Τέλος, τα "λοιπά" δάνεια προς τα νοικοκυριά παρουσίασαν καθαρή αρνητική ροή 20 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2009 ενώ ο δωδεκάμηνος ρυθμός μεταβολής τους επιταχύνθηκε σε 4,6% από 1,2% τον προηγούμενο μήνα (Δεκέμβριος 2008: 9,5%).

http://www.naftemporiki.gr/news/static/09/05/29/1670666.htm