Πόσο πιθανή είναι μια γενναία αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, τους αμέσως επόμενους μήνες; Πλέον, οι πιθανότητες είναι μοιρασμένες. Η γερμανική κυβέρνηση και ιδίως ο υπουργός Οικονομικών κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε φαίνεται πως το έχουν πάρει απόφαση, είναι η άποψη των περισσότερων οικονομικών αναλυτών στις Βρυξέλλες και το Βερολίνο.
Πολλά θα κριθούν τους επόμενους τέσσερις μήνες. Αν η ελληνική κυβέρνηση ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει, ίσως αλλάξει το κλίμα την τελευταία στιγμή. Αν όχι, η Ευρωζώνη ετοιμάζεται να χτίσει ένα τείχος προστασίας, να θέσει την Ελλάδα σε καραντίνα και να προστατεύσει τις υπόλοιπες αδύναμες χώρες.
Ποιος όμως είναι ο λόγος που, μόλις δύο μήνες μετά τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου, το σχέδιο φαίνεται να εγκαταλείπεται; «Μπορούμε να έχουμε ένα αποτυχημένο κράτος (failed state) στην Ευρώπη; Το ελληνικό έλλειμμα είναι εκτός ελέγχου. Ακόμη και τον Ιούλιο είχαμε ελπίδες. Τον Σεπτέμβριο όχι πια», εξηγεί ο κ. Ντάνιελ Γκρος, διευθυντής του think tank των Βρυξελλών Centre for European Policy Studies (CEPS). «Οσο η Ελλάδα τηρεί τις υποσχέσεις, αναδιάρθρωση δεν θα γίνει. Αν όμως τον Δεκέμβριο δεν πετύχει τους στόχους, το ενισχυμένο EFSF είναι έτοιμο και οι αγορές έχουν ηρεμήσει κάπως, τότε ίσως προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση», εκτιμά ο κ. Γκρος.
Η Ευρώπη ήλπιζε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα κατέβαλλε την ελάχιστη απαιτούμενη προσπάθεια και θα άντεχε για τρία χρόνια, οπότε πλέον η κατάσταση στην Ευρωζώνη θα είχε εξομαλυνθεί και θα προχωρούσε η συντεταγμένη ελληνική χρεοκοπία υπό το καθεστώς του μόνιμου μηχανισμού βοήθειας (ESM). Η απροθυμία της ελληνικής κυβέρνησης (δευτερευόντως και της αντιπολίτευσης) να εφαρμόσει το Μνημόνιο και ο αργός ρυθμός μείωσης του ελλείμματος έχουν εξαντλήσει πλέον την υπομονή των εταίρων. Ενα «κούρεμα» του ελληνικού χρέους προς ιδιώτες κατά 50% θα μείωνε τις ανάγκες χρηματοδότησης της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, όπως εκτιμάται πλέον ευρέως. «Προς το παρόν, μια μεγάλη αναδιάρθρωση είναι μια επιλογή που οι Γερμανοί εξετάζουν σοβαρά. Ενα μεγάλο “κούρεμα” είναι πιθανό, αλλά όχι ακόμη βέβαιο», εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος του European Policy Centre (EPC) για την Ευρωζώνη Φαμπιάν Ζουλέγκ. Ταυτόχρονα το Βερολίνο δοκιμάζει τις αντιδράσεις και διαθέσεις άλλων σημαντικών «παικτών», όπως η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και φυσικά δοκιμάζει τις αγορές.
Για τον επικεφαλής οικονομολόγο για θέματα μακροοικονομίας του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW Berlin) Φέρντιναντ Φίχτνερ, φτάσαμε πλέον στο σημείο να ρισκάρουμε μια μεγάλη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. «Η γερμανική κυβέρνηση επισήμως δεν το λέει, αλλά στο τέλος θα το δεχθεί». Μετά την ενίσχυση του EFSF (εκτός απροόπτου θα ολοκληρωθεί τέλη Οκτωβρίου), «θα είμαστε σε θέση να ρισκάρουμε μια ελληνική χρεοκοπία γιατί θα μπορούμε να σταθεροποιήσουμε τις αγορές και στην ανάγκη να καλύψουμε τις ανάγκες ρευστότητας ακόμη και χωρών όπως η Ιταλία και η Ισπανία», υποστηρίζει ο κ. Φίχτνερ, προσθέτοντας ότι είναι πολύ πιθανό να ενισχυθεί και άλλο η δύναμη πυρός του EFSF. Ηδη η Κομισιόν και οι ΗΠΑ πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση.
«Το “κούρεμα” δεν σχετίζεται με έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, κάτι που θα ήταν καταστροφικό», προσθέτει ο κ. Φίχτνερ. Για τον κ. Γκρος, «ο κρίσιμος παράγοντας είναι η συμπεριφορά των Ελλήνων καταθετών». Αν η αναδιάρθρωση σχεδιαστεί καλά και οι Ελληνες καταθέτες δεν αποσύρουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες, τότε η Ελλάδα δεν θα κινδυνεύσει με έξοδο από το ευρώ. Αν επικρατήσει πανικός και τα αποσύρουν, εκτιμά ότι η ΕΚΤ δεν θα μπορέσει να καλύψει το κενό.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κρίση της Ευρωζώνης έχει εισέλθει σε ένα πολύ πιο επικίνδυνο στάδιο, όπου πλέον αμφισβητείται ευθέως η ικανότητα της Ευρώπης να την αντιμετωπίσει. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει την τύχη της Ευρώπης, αλλά ακόμη και τώρα μπορεί να καθορίσει τη δική της μοίρα.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_02/10/2011_458110
Πολλά θα κριθούν τους επόμενους τέσσερις μήνες. Αν η ελληνική κυβέρνηση ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει, ίσως αλλάξει το κλίμα την τελευταία στιγμή. Αν όχι, η Ευρωζώνη ετοιμάζεται να χτίσει ένα τείχος προστασίας, να θέσει την Ελλάδα σε καραντίνα και να προστατεύσει τις υπόλοιπες αδύναμες χώρες.
Ποιος όμως είναι ο λόγος που, μόλις δύο μήνες μετά τη συμφωνία της 21ης Ιουλίου, το σχέδιο φαίνεται να εγκαταλείπεται; «Μπορούμε να έχουμε ένα αποτυχημένο κράτος (failed state) στην Ευρώπη; Το ελληνικό έλλειμμα είναι εκτός ελέγχου. Ακόμη και τον Ιούλιο είχαμε ελπίδες. Τον Σεπτέμβριο όχι πια», εξηγεί ο κ. Ντάνιελ Γκρος, διευθυντής του think tank των Βρυξελλών Centre for European Policy Studies (CEPS). «Οσο η Ελλάδα τηρεί τις υποσχέσεις, αναδιάρθρωση δεν θα γίνει. Αν όμως τον Δεκέμβριο δεν πετύχει τους στόχους, το ενισχυμένο EFSF είναι έτοιμο και οι αγορές έχουν ηρεμήσει κάπως, τότε ίσως προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση», εκτιμά ο κ. Γκρος.
Η Ευρώπη ήλπιζε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα κατέβαλλε την ελάχιστη απαιτούμενη προσπάθεια και θα άντεχε για τρία χρόνια, οπότε πλέον η κατάσταση στην Ευρωζώνη θα είχε εξομαλυνθεί και θα προχωρούσε η συντεταγμένη ελληνική χρεοκοπία υπό το καθεστώς του μόνιμου μηχανισμού βοήθειας (ESM). Η απροθυμία της ελληνικής κυβέρνησης (δευτερευόντως και της αντιπολίτευσης) να εφαρμόσει το Μνημόνιο και ο αργός ρυθμός μείωσης του ελλείμματος έχουν εξαντλήσει πλέον την υπομονή των εταίρων. Ενα «κούρεμα» του ελληνικού χρέους προς ιδιώτες κατά 50% θα μείωνε τις ανάγκες χρηματοδότησης της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, όπως εκτιμάται πλέον ευρέως. «Προς το παρόν, μια μεγάλη αναδιάρθρωση είναι μια επιλογή που οι Γερμανοί εξετάζουν σοβαρά. Ενα μεγάλο “κούρεμα” είναι πιθανό, αλλά όχι ακόμη βέβαιο», εκτιμά ο επικεφαλής οικονομολόγος του European Policy Centre (EPC) για την Ευρωζώνη Φαμπιάν Ζουλέγκ. Ταυτόχρονα το Βερολίνο δοκιμάζει τις αντιδράσεις και διαθέσεις άλλων σημαντικών «παικτών», όπως η Γαλλία και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και φυσικά δοκιμάζει τις αγορές.
Για τον επικεφαλής οικονομολόγο για θέματα μακροοικονομίας του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW Berlin) Φέρντιναντ Φίχτνερ, φτάσαμε πλέον στο σημείο να ρισκάρουμε μια μεγάλη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. «Η γερμανική κυβέρνηση επισήμως δεν το λέει, αλλά στο τέλος θα το δεχθεί». Μετά την ενίσχυση του EFSF (εκτός απροόπτου θα ολοκληρωθεί τέλη Οκτωβρίου), «θα είμαστε σε θέση να ρισκάρουμε μια ελληνική χρεοκοπία γιατί θα μπορούμε να σταθεροποιήσουμε τις αγορές και στην ανάγκη να καλύψουμε τις ανάγκες ρευστότητας ακόμη και χωρών όπως η Ιταλία και η Ισπανία», υποστηρίζει ο κ. Φίχτνερ, προσθέτοντας ότι είναι πολύ πιθανό να ενισχυθεί και άλλο η δύναμη πυρός του EFSF. Ηδη η Κομισιόν και οι ΗΠΑ πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση.
«Το “κούρεμα” δεν σχετίζεται με έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, κάτι που θα ήταν καταστροφικό», προσθέτει ο κ. Φίχτνερ. Για τον κ. Γκρος, «ο κρίσιμος παράγοντας είναι η συμπεριφορά των Ελλήνων καταθετών». Αν η αναδιάρθρωση σχεδιαστεί καλά και οι Ελληνες καταθέτες δεν αποσύρουν τα χρήματά τους από τις τράπεζες, τότε η Ελλάδα δεν θα κινδυνεύσει με έξοδο από το ευρώ. Αν επικρατήσει πανικός και τα αποσύρουν, εκτιμά ότι η ΕΚΤ δεν θα μπορέσει να καλύψει το κενό.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι η κρίση της Ευρωζώνης έχει εισέλθει σε ένα πολύ πιο επικίνδυνο στάδιο, όπου πλέον αμφισβητείται ευθέως η ικανότητα της Ευρώπης να την αντιμετωπίσει. Η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει την τύχη της Ευρώπης, αλλά ακόμη και τώρα μπορεί να καθορίσει τη δική της μοίρα.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_02/10/2011_458110
