Toυ Lawrence Summers*
Δεν πρέπει να υπάρχει διαφωνία σε όλο το πολιτικό φάσμα για το ότι η ανάπτυξη και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελούν σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα στις ΗΠΑ. Πριν από την επικείμενη, ετήσια ομιλία του προέδρου Ομπάμα για την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και πριν από την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων στην Ουάσιγκτον για την εξυγίανση των δημοσιονομικών, χρειάζεται να τεθούν εκ νέου οι προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής.
Η εξασθενημένη οικονομία και ο περιορισμένος αριθμός νέων θέσεων εργασίας καθιστούν σχεδόν απίθανη την αύξηση των εισοδημάτων της μεσαίας τάξης. Επίσης δημιουργούν πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό, περιορίζοντας τα φορολογικά έσοδα, και απειλούν τις απαραίτητες ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις στην παιδεία και στην καινοτομία. Το χειρότερο είναι ότι υπονομεύουν το αμερικανικό πρότυπο σε μια επικίνδυνη περίοδο για την υφήλιο.
Μπορούμε πολύ καλύτερα. Με τις πιέσεις, που ήταν αποτέλεσμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, να υποχωρούν και με τη δυνατότητα για τεράστιες, νέες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα και στην αγορά κατοικίας, αλλά και με την επιστροφή της βιομηχανικής παραγωγής εντός της επικράτειας, η χώρα έχει μια ευκαιρία, που είχε πολύ καιρό να της δοθεί. Η αμερικανική οικονομία μπορεί σύντομα να μπει «με αυτοπεποίθηση» σε έναν εξαιρετικό κύκλο ανάπτυξης και μείωσης των δημοσίων ελλειμμάτων, που θα θυμίζει τη δεκαετία του ’90. Αλλά αυτό θα απαιτήσει να προχωρήσουμε τον δημόσιο διάλογο για την οικονομία πέραν της σημερινής εμμονής με τον έλεγχο των δημοσίων ελλειμμάτων. Χρειάζεται ένας ευρύτερος προγραμματισμός για να προωθηθεί η οικονομία στο «σημείο εκκίνησης».
Πρώτον, όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα, οι συμφωνηθείσες περικοπές των κονδυλίων του προϋπολογισμού, που θα τεθούν σε ισχύ από τον Μάρτιο, πρέπει να γίνουν σταδιακά. Η οικονομία ήδη πλήττεται σημαντικά από τις αυξήσεις των εργατικών εισφορών.
Δεύτερον, ο πρόεδρος και το Κογκρέσο πρέπει να θέσουν μια καταληκτική ημερομηνία για το τέλος του έτους, για να καταλήξουν στη σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μεταβατική περίοδο, που είναι ό,τι χειρότερο. Αμερικανικές πολυεθνικές διατηρούν ρευστό αξίας περίπου 2 τρισ. δολ. στο εξωτερικό λόγω της υψηλής φορολογίας στις ΗΠΑ και εν αναμονή της μεταρρύθμισης. Η αναμονή καθιστά τα κεφάλαια αυτά ανενεργά.
Τρίτον, ουδείς Αμερικανός πρέπει να είναι ευχαριστημένος με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς στεγαστικού δανεισμού. Το πάγωμά της έχει καίριες επιπτώσεις στην οικονομία. Χαρακτηριστικό είναι ότι αυξανόμενος αριθμός οικογενειών χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων πληρώνει ενοίκιο σε εταιρείες που έχουν κατασχέσει τα σπίτια τους, με κόστος πολύ υψηλότερο απ’ ό,τι θα μπορούσε να κοστίζει ένα στεγαστικό δάνειο. Ο ρόλος των Fannie Mae και Freddie Mac πρέπει να περιορισθεί αλλά όχι αυτήν την περίοδο.
Τέταρτον, πρέπει να επιταχυνθούν οι επενδύσεις στην αγορά ενέργειας. Αυτό θα έχει και οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά οφέλη. Οσοι είναι να αποφασίσουν για την κατασκευή του πετρελαϊκού αγωγού Keystone XL, που θα ενώνει τον δυτικό Καναδά με τη Νεμπράσκα, να έχουν κατά νου ότι αν το συγκεκριμένο πετρέλαιο δεν φτάσει στις ΗΠΑ θα βρει τον δρόμο για την Ασία, όπου θα καταναλωθεί με λιγότερη… αγωνία για την προστασία του περιβάλλοντος.
* Καθηγητής στο Harvard και πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Reuters.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyagor_1_13/02/2013_511083
___________________________________________________
τα προβλήματα είναι κοινά
Δεν πρέπει να υπάρχει διαφωνία σε όλο το πολιτικό φάσμα για το ότι η ανάπτυξη και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας αποτελούν σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα στις ΗΠΑ. Πριν από την επικείμενη, ετήσια ομιλία του προέδρου Ομπάμα για την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και πριν από την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων στην Ουάσιγκτον για την εξυγίανση των δημοσιονομικών, χρειάζεται να τεθούν εκ νέου οι προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής.
Η εξασθενημένη οικονομία και ο περιορισμένος αριθμός νέων θέσεων εργασίας καθιστούν σχεδόν απίθανη την αύξηση των εισοδημάτων της μεσαίας τάξης. Επίσης δημιουργούν πιέσεις στον κρατικό προϋπολογισμό, περιορίζοντας τα φορολογικά έσοδα, και απειλούν τις απαραίτητες ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις στην παιδεία και στην καινοτομία. Το χειρότερο είναι ότι υπονομεύουν το αμερικανικό πρότυπο σε μια επικίνδυνη περίοδο για την υφήλιο.
Μπορούμε πολύ καλύτερα. Με τις πιέσεις, που ήταν αποτέλεσμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, να υποχωρούν και με τη δυνατότητα για τεράστιες, νέες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα και στην αγορά κατοικίας, αλλά και με την επιστροφή της βιομηχανικής παραγωγής εντός της επικράτειας, η χώρα έχει μια ευκαιρία, που είχε πολύ καιρό να της δοθεί. Η αμερικανική οικονομία μπορεί σύντομα να μπει «με αυτοπεποίθηση» σε έναν εξαιρετικό κύκλο ανάπτυξης και μείωσης των δημοσίων ελλειμμάτων, που θα θυμίζει τη δεκαετία του ’90. Αλλά αυτό θα απαιτήσει να προχωρήσουμε τον δημόσιο διάλογο για την οικονομία πέραν της σημερινής εμμονής με τον έλεγχο των δημοσίων ελλειμμάτων. Χρειάζεται ένας ευρύτερος προγραμματισμός για να προωθηθεί η οικονομία στο «σημείο εκκίνησης».
Πρώτον, όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα, οι συμφωνηθείσες περικοπές των κονδυλίων του προϋπολογισμού, που θα τεθούν σε ισχύ από τον Μάρτιο, πρέπει να γίνουν σταδιακά. Η οικονομία ήδη πλήττεται σημαντικά από τις αυξήσεις των εργατικών εισφορών.
Δεύτερον, ο πρόεδρος και το Κογκρέσο πρέπει να θέσουν μια καταληκτική ημερομηνία για το τέλος του έτους, για να καταλήξουν στη σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση για τις πολυεθνικές επιχειρήσεις. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε μεταβατική περίοδο, που είναι ό,τι χειρότερο. Αμερικανικές πολυεθνικές διατηρούν ρευστό αξίας περίπου 2 τρισ. δολ. στο εξωτερικό λόγω της υψηλής φορολογίας στις ΗΠΑ και εν αναμονή της μεταρρύθμισης. Η αναμονή καθιστά τα κεφάλαια αυτά ανενεργά.
Τρίτον, ουδείς Αμερικανός πρέπει να είναι ευχαριστημένος με τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς στεγαστικού δανεισμού. Το πάγωμά της έχει καίριες επιπτώσεις στην οικονομία. Χαρακτηριστικό είναι ότι αυξανόμενος αριθμός οικογενειών χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων πληρώνει ενοίκιο σε εταιρείες που έχουν κατασχέσει τα σπίτια τους, με κόστος πολύ υψηλότερο απ’ ό,τι θα μπορούσε να κοστίζει ένα στεγαστικό δάνειο. Ο ρόλος των Fannie Mae και Freddie Mac πρέπει να περιορισθεί αλλά όχι αυτήν την περίοδο.
Τέταρτον, πρέπει να επιταχυνθούν οι επενδύσεις στην αγορά ενέργειας. Αυτό θα έχει και οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά οφέλη. Οσοι είναι να αποφασίσουν για την κατασκευή του πετρελαϊκού αγωγού Keystone XL, που θα ενώνει τον δυτικό Καναδά με τη Νεμπράσκα, να έχουν κατά νου ότι αν το συγκεκριμένο πετρέλαιο δεν φτάσει στις ΗΠΑ θα βρει τον δρόμο για την Ασία, όπου θα καταναλωθεί με λιγότερη… αγωνία για την προστασία του περιβάλλοντος.
* Καθηγητής στο Harvard και πρώην υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ. Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Reuters.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economyagor_1_13/02/2013_511083
___________________________________________________
τα προβλήματα είναι κοινά
No comments:
Post a Comment